Sussex kip: wat kun je verwachten
De Sussex kip is een van de meest veelzijdige en beginner-vriendelijke kippenrassen die je kunt houden. Ze legt betrouwbaar 4-6 eieren per week, gaat goed door in de winter, wordt snel handtam en heeft een kalm karakter dat perfect past bij gezinnen met kinderen. Er zijn acht erkende kleurslagen — van de bekende Light Sussex (wit-zwart) tot de prachtige Speckled (roodporselein). In dit artikel lees je alles over karakter, legprestaties, kleurslagen, kosten en het verschil met andere populaire rassen, zodat je weet of de Sussex de juiste kip voor jouw situatie is.
📌 In het kort
- 4-6 eieren per week, 220-280 per jaar — en ze leggen door in de winter
- 8 erkende kleurslagen: van Light Sussex tot Speckled (roodporselein)
- Prijs: €13-35 per kip afhankelijk van leeftijd, kleurslag en fokker
- Er bestaat ook een Sussex kriel — ideaal voor wie minder ruimte heeft
- Dubbeldoelras: oorspronkelijk gefokt voor zowel eieren als vlees
Is de Sussex kip de juiste keuze voor jou?
De vraag die de meeste mensen eigenlijk stellen als ze zoeken op "Sussex kip" is niet "hoe ziet ze eruit" maar "past ze bij mij?" Hier een direct antwoord per situatie.
Je bent beginner
Perfect. Sussex vergeven fouten in de verzorging, zijn niet nerveus en worden snel handtam. De meest aanbevolen beginnerskip van bijna elke Nederlandse fokker.
Je hebt kinderen
Uitstekende keuze. Sussex springen zelfs op schoot en laten zich rustig vastpakken. Ze worden zelden agressief, ook niet bij onverwachte bewegingen van kinderen.
Je wilt betrouwbare eieren
Goed. 4-6 eieren per week, ook in de winter. Niet de absolute topper qua productie, maar wel een van de meest consistente leggers over het hele jaar.
Je hebt weinig ruimte
Gaat prima. Sussex zijn geen fanatieke vliegers en blijven doorgaans netjes in een gewone ren. Reken wel op minimaal 1 m² per kip in het nachthok en 2 tot 4 m² uitloop.
Je wilt kuikens uitbroeden
Sussex zijn goede moeders met een aangeboren broedinstinct — met name de Speckled Sussex. Broedse hennen leggen tijdelijk niet.
Je zoekt een dubbeldoelras
Klassiek dubbeldoelras: Sussex werd oorspronkelijk gefokt als vleeskip én legkip. Het vlees geldt als bijzonder mals.
Wanneer is Sussex géén goede keuze?
Als je maximale eierproductie wilt (kies dan Leghorn of een hybride). Als je hitte-omstandigheden hebt (Sussex verdraagt kou beter dan warmte — boven 25°C moet je extra opletten). Als je heel weinig ruimte hebt: Sussex zijn middelgroot tot groot en vragen meer uitloop dan lichte rassen. Kies dan de krielvariant.
Oorsprong: een van de oudste Engelse rassen
De Sussex kip komt uit het graafschap Sussex in het zuidoosten van Engeland. De oorsprong van het ras gaat terug tot de Romeinse tijd (43 na Christus), al werd het ras in zijn huidige vorm pas omstreeks 1850 geformaliseerd. In 1845 werd de Sussex voor het eerst getoond op een Londense pluimveeshow. Het Poultry Club of Great Britain — de autoriteit op het gebied van pluimvee in het Verenigd Koninkrijk — erkende de Sussex als een van de eerste officieel geregistreerde rassen.
Tijdens het Victoriaanse tijdperk, bekend als de "hen fever"-periode, groeide de populariteit van kippenhouderij enorm. De Sussex maakte deel uit van deze golf. Later werd ze gekruist met Brahma-, Cochin- en Dorking-kippen voor meer grootte en winterhardheid. Een mislukte kruising met oosterse hoenders leverde weliswaar meer groei op, maar minder mals vlees — waarna liefhebbers zich organiseerden om het originele ras te bewaren.
Uiterlijk en de 8 erkende kleurslagen
Bouw en kenmerken
Sussex kippen hebben een stevige, rechthoekige bouw met een brede, diepe borst. Hun kop is middelgroot met een enkele rechte kam, rode oorlellen en rode ogen. De benen zijn onbevederd en wit tot vleeskleurig. Hanen hebben korte sikkels en bijsikkels in de staart.
Hennen wegen gemiddeld 2,7-3,2 kg, hanen 3,6-4,1 kg. Ze behoren tot de middelgrote tot grote rassen. Door hun gewicht en bouw zijn Sussex geen fanatieke vliegers: ze blijven doorgaans binnen een gewone ren. Een omheining van 1 tot 1,2 meter volstaat meestal, mits er genoeg te scharrelen valt.
De 8 erkende kleurslagen
Sussex bestaat in meer kleurslagen dan de meeste kippenhouders weten. In Nederland en België kom je voornamelijk Light (Columbia) en Speckled (Roodporselein) tegen, maar er zijn er acht officieel erkend:
Light (Columbia)
Wit met zwarte markeringen aan nek, vleugels en staart. Meest populair.
Speckled (Roodporselein)
Bruin met witte en zwarte vlekken. Elke kip uniek patroon.
Koekoek
Grijze kip met witte strepen. Populair bij Nederlandse fokkers.
Buff
Goudbruin met zwarte hals en staart. Warme kleur.
Brown
Bruine grondkleur met donkere tekening, zeldzamer.
Red (Rood)
Warme roodbruine kleur, minder voorkomend in Nederland.
Silver
Zilvergrijs met zwarte aftekeningen, elegante verschijning.
White (Wit)
Volledig wit zonder markering, zelden aangeboden.
Bijzonder: de Speckled Sussex wordt lichter met de jaren
Bij de Speckled Sussex (roodporselein) neemt het aantal witte vlekken toe bij elke rui. Een oudere Speckled Sussex heeft daardoor een lichter, vrijer gespikkeld patroon dan een jonge hen. Elke kip heeft bovendien een volkomen uniek vlekkenpatroon dat nooit precies hetzelfde is als bij een andere kip.
De Sussex krielkip: voor wie minder ruimte heeft
Er bestaat ook een krielversie van de Sussex kip. Sussex krielen wegen 800 gram tot 1 kg en zijn ideaal voor kleinere tuinen of stedelijke omgevingen. Ze hebben hetzelfde vriendelijke karakter en dezelfde kleurslagen als de grote Sussex, maar nemen minder ruimte in. De legprestaties zijn uiteraard lager dan bij de grote variant. Sussex krielen zijn minder gemakkelijk verkrijgbaar dan de grote Sussex — vraag gericht bij fokkers of kipenspecialisten.
Karakter en gedrag
Rustig, nieuwsgierig en snel handtam
Sussex kippen zijn van nature nieuwsgierig. Ze komen op je af als je in de tuin graaft, volgen je bewegingen en leren snel dat je de bron van lekkere dingen bent. Ze worden zo tam dat ze op schoot springen en zich makkelijk laten oppakken voor gezondheidscontroles. Dit geldt ook bij kinderen — Sussex raken niet snel in paniek door onverwachte bewegingen.
Binnen de toom zijn ze rustig. Ze accepteren nieuwe groepsgenoten doorgaans goed. Er zijn meerdere hanen samen te houden als er voldoende ruimte is — minder agressie tussen hanen dan bij veel andere rassen.
Geluid en hanen
Hennen zijn stil buiten het legmoment. Ze maken dan een karakteristiek gackelen, maar zijn verder rustig. Hanen kraaien vroeg in de ochtend zoals alle hanen, maar Sussex hanen zijn niet uitzonderlijk luidruchtig vergeleken met andere rassen.
Broedgedrag
Sussex kippen worden af en toe broeds, maar dit is lang niet zo frequent als bij rassen als de Orpington of Silkie. De Speckled Sussex is het meest broeds van alle kleurslagen. Als een Sussex broeds wordt, is ze een uitstekende moeder die haar kuikens actief begeleidt bij het vinden van voedsel. Broedse hennen leggen tijdelijk niet.
Legprestaties: wat kun je realistisch verwachten?
Hoeveel eieren per jaar legt een Sussex kip?
Een Sussex hen legt gemiddeld 220-280 eieren per jaar, afhankelijk van de kleurslag, fokstam en omstandigheden. In het groeiseizoen (lente/zomer) zijn dat 5-6 eieren per week per hen. In de winter daalt dit naar 2-4 eieren per week — maar ze stoppen zelden volledig. Dit maakt de Sussex een van de meest consistente winterleggers onder de middelgrote rassen.
De eieren zijn middelgroot tot groot (55-65 gram) met een crème tot lichtbruine schaal. De eieren zijn stevig en uitstekend geschikt voor consumptie. Sussex hennen beginnen met leggen rond de 18-22 weken leeftijd.
Sussex vs. andere populaire rassen: legprestaties
De Light Sussex legt iets meer dan de Speckled Sussex. De gespikkelde variant rijpt ook langzamer en begint later met leggen. Beide zijn goede leggers, maar wie maximale productie wil, kiest beter voor een hybride of Leghorn.
Winterhardheid en seizoensinvloed
Sussex kippen zijn uitzonderlijk winterhard. Hun dichte verenkleed isoleert goed, hun kleine rechte kam heeft weinig risico op bevriezing bij vorst (anders dan de grotere kammen van Leghorns), en ze blijven actief naar buiten gaan bij sneeuw en regen. Ze verdragen kou beter dan hitte: boven 25°C moet je extra schaduw en water aanbieden.
Sussex vs. andere rassen: welke past bij jou?
Sussex wordt vaak vergeleken met drie andere populaire rassen voor hobbyhouders in Nederland:
| Eigenschap | Sussex | Orpington | Barnevelder |
|---|---|---|---|
| Eieren per jaar | 220-280 | 150-200 | 200-240 |
| Winterhardheid | Uitstekend | Goed | Goed |
| Karakter | Rustig, handtam | Erg rustig, traag | Zelfstandig, iets assertiever |
| Broedgedrag | Af en toe | Frequent | Zelden |
| Vlees | Dubbeldoel | Dubbeldoel | Legras |
| Geschikt voor kinderen | Uitstekend | Uitstekend | Goed |
| Prijs per kip | €13-35 | €15-40 | €12-30 |
Kies Sussex als je een goede legster wil die ook handtam is en winterhard is. Kies Orpington als je karakter boven legprestaties stelt en vaker broedse hennen wil voor kuikens uitbroeden. Kies Barnevelder als je de typisch Nederlandse donkerbruine eieren wilt en een iets zelfstandiger karakter prettig vindt.
Met welke andere rassen gaan Sussex goed samen?
Sussex zijn vredig en gaan goed samen met andere rustige rassen zoals Marans, Australorp en Barnevelder. Combineer ze niet met nerveuze of snelle rassen (zoals Leghorns) omdat Sussex dan aan het kortste eind trekken bij de voerbak. Zorg bij gemengde tomen voor voldoende voer- en drinkpunten om concurrentie te vermijden.
Huisvesting, verzorging en voeding
Ruimtebehoefte en omheining
Sussex kippen hebben per hen minimaal 0,4 m² hokruimte en 2-4 m² uitloopruimte nodig. Door hun rustige karakter passen ze goed in kleinere ruimtes dan nerveuze rassen — maar geef ze ruimte genoeg om vrij te scharrelen. Ze scharrelen actief naar insecten, graszaden en wormen, wat hun voerkosten verlaagt als je uitloop hebt.
Omheining: lager dan bij veel andere rassen
Sussex staan bekend als slechte vliegers: hun gewicht en brede bouw maken het ze lastig. In de praktijk blijven ze doorgaans netjes in een gewone ren, ook zonder overkapping. Een omheining van 1 tot 1,2 meter volstaat meestal — aanzienlijk lager dan bij lichte rassen als de Leghorn, die moeiteloos over twee meter komen.
Twee kanttekeningen: jonge dieren zijn beweeglijker dan volwassen hennen, en een kip die te weinig ruimte of te weinig te scharrelen heeft, gaat eerder op zoek naar de overkant. Is je uitloop klein of kaal, kies dan toch voor 1,5 meter of een overkapping.
Hok en inrichting
- Zitstok: 20-25 cm breed per hen, op 40-50 cm hoogte (ze springen niet hoog)
- Legnesten: 1 nest per 4-5 hennen
- Ventilatie: goed ventileren ook in de winter — tocht en vocht zijn de echte vijanden, niet de kou
- Strooisel: dubbele laag stro in de winter voor extra isolatie
- Reinigen: strooisel wekelijks verversen, hok maandelijks desinfecteren
Voeding
Sussex hebben geen bijzondere voedingseisen. Standaard legkorrel (120-140 gram per hen per dag) is de basis. Voeg altijd schelpengrit toe voor stevige eierschalen. Graszaadjes, insecten en groenvoer als aanvulling worden gewaardeerd. Let op overgewicht, met name bij hennen die weinig bewegen: Sussex zijn een zwaar ras en overgewicht beïnvloedt de legproductie negatief.
Bij Sussex kippen is standaard legvoer de basis, met schelpengrit als aanvulling voor stevige eierschalen. Deze twee producten sluiten direct aan op de voedingsadviezen hierboven.
We selecteren producten op basis van praktische eigenschappen. Via sommige links ontvangen we een kleine commissie — zonder extra kosten voor jou.
Gezondheid
Sussex zijn over het algemeen gezond en vitaal met weinig rasspecifieke problemen. Ze zijn bestand tegen het Nederlandse klimaat. Aandachtspunten: overgewicht bij hennen die weinig uitloop hebben, en hitte boven 25°C. Bij hittegolven extra schaduw en water aanbieden.
Sussex kip kopen: kosten en wat je moet weten
Wat kost een Sussex kip?
Een Sussex kip kost in Nederland doorgaans tussen de €13 en €35, afhankelijk van leeftijd, kleurslag, geslacht en fokker. Een jong kuiken is goedkoper maar vereist meer zorg; een jonge legrijpe hen is duurder maar legt sneller. Zeldzamere kleurslagen (Silver, White) kosten vaak meer dan de gangbare Light en Speckled.
Waar koop je Sussex kippen in Nederland?
Sussex zijn breed verkrijgbaar bij gespecialiseerde kippenwinkels, fokkers en via kippenmarktdagen. Bekende verkooppunten zijn De Kippenspecialist (Rotterdam) en Dierenspecialist Hoogendoorn (Stolwijk). Vraag altijd vooraf naar beschikbaarheid — het aanbod wisselt per week en per seizoen. Ga voor Sussex krielen specifiek naar fokkers die dit type aanbieden, want krielen zijn minder gangbaar.
Startkosten voor beginners
- 2-3 hennen: €26-105 aan kippen
- Kippenhok inclusief ren: €150-600 afhankelijk van formaat en kwaliteit
- Voerbak, drinkbak, legnest, schelpengrit: €50-100 eenmalig
- Voer per maand (3 hennen): ca. €10-15
Meer weten over welk kippenras bij jouw situatie past? Bekijk onze rasoverzichten en praktische gidsen voor beginnende kippenhouders.
Artikel samenvatting
De Sussex kip is een van de meest veelzijdige en beginner-vriendelijke rassen die je kunt houden. Ze legt 220-280 eieren per jaar, gaat door in de winter, wordt snel handtam en is uitstekend voor gezinnen met kinderen. Er zijn 8 erkende kleurslagen, waarvan Light Sussex (Columbia) en Speckled Sussex (roodporselein) de meest voorkomende zijn in Nederland. Een Sussex kip kost €13-35. Er bestaat ook een krielversie voor wie minder ruimte heeft. Handig voor kleine tuinen: Sussex zijn slechte vliegers, dus een omheining van 1 tot 1,2 meter volstaat meestal. Vergeleken met Orpington (minder eieren, vaker broeds) en Barnevelder (zelfstandiger karakter, donkerdere eieren) is Sussex de meest gebalanceerde keuze voor wie betrouwbare eieren en een vriendelijk karakter combineert.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Een Sussex hen legt gemiddeld 220-280 eieren per jaar. In de zomer zijn dat 5-6 eieren per week, in de winter 2-4 eieren. Ze stoppen zelden volledig met leggen, wat ze tot een van de meest consistente winterleggers maakt. De Light Sussex legt doorgaans iets meer dan de Speckled Sussex.
Een Sussex kip kost in Nederland doorgaans €13-35, afhankelijk van leeftijd, kleurslag en fokker. Jonge kuikens zijn goedkoper, jonge legrijpe hennen duurder. Zeldzamere kleurslagen zoals Silver of White kosten meer dan de gangbare Light en Speckled.
Ja. Sussex krielen wegen 800 gram tot 1 kg en zijn ideaal voor kleinere tuinen. Ze hebben hetzelfde vriendelijke karakter en dezelfde kleurslagen als de grote Sussex. Ze zijn minder gangbaar dan de grote variant — vraag specifiek bij fokkers of ze krielen aanbieden.
Light Sussex (ook wel Columbia) is wit met zwarte markeringen aan nek, vleugels en staart. Ze leggen iets meer dan de Speckled. Speckled Sussex (roodporselein) heeft een gevlekt patroon van bruin, wit en zwart dat elk jaar lichter wordt bij elke rui — elke kip heeft een uniek patroon. De Speckled is ook iets vaker broeds. Qua karakter en winterhardheid zijn ze vergelijkbaar.
Ja, Sussex kippen zijn uitstekend geschikt voor beginners. Ze zijn kalm, worden snel handtam, vergeven fouten in de verzorging, zijn winterhard en hebben geen bijzondere eisen. Ze worden aanbevolen door bijna elke Nederlandse fokker als beginner-ras.
Nauwelijks. Sussex staan bekend als slechte vliegers: hun gewicht en brede, rechthoekige bouw maken opstijgen lastig. Daardoor blijven ze doorgaans netjes in een gewone ren, ook zonder overkapping — een omheining van 1 tot 1,2 meter volstaat meestal. Dat is een van de redenen dat het ras zo geschikt is voor tuinen. Uitzonderingen: jonge dieren zijn beweeglijker, en bij een kleine of kale uitloop gaan kippen eerder op zoek naar de overkant. Kies in dat geval toch voor 1,5 meter of een overkapping.
Sussex gaan goed samen met andere rustige rassen zoals Marans, Australorp, Blue de Landes en Barnevelder. Combineer ze niet met nerveuze of snelle rassen (zoals Leghorn) waarbij Sussex bij de voerbak het onderspit delven. Zorg bij gemengde tomen voor meerdere voer- en drinkpunten.
Er zijn 8 officieel erkende kleurslagen: Light (Columbia), Speckled (Roodporselein), Koekoek, Buff, Brown, Red, Silver en White. In Nederland kom je voornamelijk Light en Speckled tegen. Zeldzamere kleurslagen zijn beschikbaar bij gespecialiseerde fokkers maar minder gangbaar in de reguliere handel.
Afsluiting
De Sussex kip combineert drie eigenschappen die zelden samen voorkomen in één ras: betrouwbare legprestaties, uitstekend karakter voor gezinnen en echte winterhardheid. Of je nu kiest voor de elegante Light Sussex of de gevlekte Speckled — en zelfs in krielformaat — dit ras biedt jarenlang plezier met minimale zorgen. Wil je weten welke rassen nog meer passen bij jouw tuin of situatie? Bekijk dan ook ons overzicht van populaire kippenrassen.