Welk kippenras past het beste bij jouw situatie (rustig, winterhard of leggericht)?

Orpington en Sussex blijven vaak rustiger bij het hek en rond de voerbak

In veel tuinen vallen Orpington en Sussex op door hun kalme tempo. Je loopt de ren in en ze blijven eerder kijken dan dat ze direct tegen het gaas schieten. Vooral in een kleine tuin of bij een eerste groep geeft dat meer rust dan een licht ras dat drie keer per dag opvliegt zodra er iemand langs de schutting loopt.

De Sussex zet twee stappen naar voren en wacht.

Een Orpington of Sussex past vaak goed als je kinderen hebt die rustig willen kijken, of als je zelf geen zin hebt in een drukke ren. Dat betekent niet dat deze kippen nooit rangorde-gedrag laten zien. Alleen ligt het tempo vaak lager en blijft de groep makkelijker leesbaar.

Let wel op formaat. Een zware, rustige kip heeft meer plek nodig op de zitstok en rond het voer dan veel beginners vooraf inschatten.

Australorp past vaak goed als je rust wilt maar ook netjes wilt blijven rapen

De Australorp zit voor veel houders prettig tussen twee werelden in. Dit ras staat vaak bekend als tamelijk rustig, maar legt ook behoorlijk goed. Heb je een gewone achtertuin, wil je geen zenuwachtig gedoe en wil je toch een bruikbare hoeveelheid eieren, dan is dit vaak een logische middenweg.

Ze tokt één keer bij het legnest en gaat weer door.

Zo’n middenweg is handig als je nog niet precies weet of rust of leg voor jou zwaarder weegt. De fout zit vaak in meteen voor het uiterste kiezen. Alleen op veel eieren gaan kan later onrustiger voelen dan je dacht.

Barnevelder en Wyandotte voelen vaak steviger aan in een natte wintertuin

Blijft jouw tuin lang nat, staat er vaak wind op de ren en loopt de grond in de winter snel dicht met modder, dan kijken veel houders naar Barnevelder of Wyandotte. Deze rassen ogen vaak steviger en worden juist daarom vaak gekozen voor natte en koele omstandigheden. Dat merk je vooral na meerdere grijze dagen achter elkaar, als lichtere kippen eerder feller of onrustiger reageren.

Soms blijft de Barnevelder net wat langer onder het afdak staan.

Winterhard betekent alleen niet dat je minder hoeft te doen. Een sterke kip blijft geen prettige kip in een nat hok of in een ren zonder droge uitwijkplek. Daarom telt het hok net zo hard mee als het ras, zeker bij het perfecte kippenhok.

Sussex is vaak een veilige keuze als je niet alleen op winterhard wilt sturen

De Sussex komt vaak terug in gesprekken over beginnersrassen omdat ze in veel tuinen behoorlijk vergevingsgezind aanvoelt. Niet extreem zwaar. Niet extreem druk. Vaak rustig genoeg voor een gezin en stevig genoeg voor minder mooi weer. Dat maakt haar voor veel mensen praktischer dan een heel gespecialiseerd ras.

Dat lijkt soms saai, maar juist dat rustige midden werkt thuis vaak het prettigst.

Kies je vooral op winter, kijk dan niet alleen naar kou. Let ook op nattigheid, wind, hoe open de tuin ligt en of jouw ren in januari dagenlang vochtig blijft.

Leghorn en andere leggerichte kippen zijn vlot bij voer en snel bij het nest

Wie vooral op eieren let, komt vaak uit bij Leghorn of andere uitgesproken legtypes. Zulke kippen zijn vaak lichter gebouwd, actiever en snel in hun ritme. Je merkt dat in de ochtend bij het openen van het hok, rond de voerbak en later bij het legnest. Ze zijn vaak eerder bezig, eerder weg en eerder weer terug.

De lichte hen is al bij het nest terwijl de rest nog staat te rekken.

Dat geeft veel mensen precies wat ze zoeken. Toch past zo’n ras niet in elke tuin. In een smalle stadstuin met weinig beschutting voelt een drukker legtype soms onrustiger dan een beginner vooraf verwacht.

Australorp of bruine legtypes zijn vaak praktischer dan de allerdrukste leggers

Wil je graag goed rapen, maar niet het meest beweeglijke ras in de tuin, dan kijken veel mensen naar Australorp of rustige bruine legtypes. Die geven vaak een bruikbare leg zonder dat de groep meteen heel fel aanvoelt. Vooral als je regelmatig thuis bent en een vaste voer- en schoonmaakroutine hebt, werkt dat vaak prettig.

Meer leggen klinkt altijd mooi. Alleen zie je sneller verschil als voer, calcium of rust rond het nest niet klopt. Daarom helpt het als je je eerst verdiept in dunne eierschaal: oorzaken en oplossingen en in hoe een hen zich rond het nest gedraagt.

Kleine tuin met buren dichtbij vraagt vaak om rustiger rassen zoals Sussex of Australorp

Woon je compact, hoor je de achterburen praten als je in de tuin staat en wil je vooral een kalme groep die niet steeds de ren op scherp zet, dan zijn Sussex en Australorp vaak logischer dan een nerveuzer legtype. Die rust merk je niet één keer, maar meerdere keren per dag bij het openen van het hok, langs het gaas en als iemand onverwacht de tuin in loopt.

Ze blijven bij de voerbak staan terwijl jij het deurtje sluit.

Een kleine tuin vraagt ook om realisme over aantallen. Een rustig ras lost geen te kleine ren op. Daarom blijft het slim om ook te kijken naar hoeveel kippen moet je nemen? voordat je beslist.

Natte open tuin vraagt vaker om Barnevelder, Wyandotte of Sussex dan om een heel licht ras

Heb je veel regen op de grond, een open hoek met wind en in de winter weinig zon op de ren, dan voelt een steviger ras vaak sneller passend. Barnevelder, Wyandotte en Sussex worden juist in zulke situaties vaak genoemd. Niet omdat ze alles aankunnen, maar omdat ze in veel tuinen stabieler blijven dan een heel fijne en snelle kip.

Dat zie je vooral na drie natte dagen achter elkaar.

Krijg je het hok niet droog genoeg, of blijft de groep hangerig en schraal ogen, dan ligt het probleem lang niet altijd aan het ras. Kijk dan ook naar parasieten, nattigheid en of het hok wel klopt. Daarbij kan een artikel over bloedluis bij kippen of over huisvesting meer duidelijkheid geven.

Een rustige zware kip mengen met lichte snelle leggers geeft sneller gedoe bij voer en zitstok

Verschillende rassen samen houden kan prima gaan, maar het wordt lastiger als formaat en tempo ver uit elkaar liggen. Een rustige Orpington naast een heel actieve Leghorn geeft vaker geduw bij het voer, meer onrust op de zitstok en minder voorspelbaar gedrag rond het legnest. Dat zie je vaak al binnen een paar dagen terug als de groep meerdere keren per dag moet schikken.

De zware hen draait weg terwijl de lichte erlangs schiet.

Dat lijkt snel op gewone rangorde, maar een ongelijke groep vergroot de wrijving. Vooral in kleine rennen merk je dat eerder dan in ruime vrije uitloop.

Veelgemaakte fouten die later in de tuin telkens terugkomen

De meeste missers beginnen niet bij onwil, maar bij een beeld in je hoofd dat niet past bij je tuin of je tempo. Je ziet dat later terug in lawaai, drukte, tegenvallende eieren of een groep die maar net niet lekker samenvalt.

• kiezen op kleur, kuif of verenpracht zonder naar gedrag te kijken
• een Leghorn-achtig legtype nemen terwijl je juist rust met kinderen zoekt
• denken dat winterhard alles oplost terwijl het hok vochtig blijft
• een zware rustige kip combineren met lichte drukke rassen in een kleine ren
• het ras kiezen vóór je zeker weet of kippen wel bij jouw tuin passen

Dat laatste gebeurt vaak. Daarom blijft het slim om eerst even terug te kijken naar zijn kippen geschikt voor jouw tuin en situatie? en pas daarna een ras te kiezen.

Begin bij jouw tuin en laat rassen daarna afvallen tot er twee of drie overblijven

Kijk eerst eerlijk naar de plek. Hoe groot is de ren echt? Is er beschutting? Blijft de grond nat? Wonen buren vlakbij? Wil je vooral eieren of vooral een rustige groep? Als je deze vragen eerst invult, vallen veel rassen vanzelf af en hou je vaak maar twee of drie serieuze opties over.

Dat werkt thuis beter dan andersom.

Voor veel beginners eindigt die afweging vaak bij iets als Sussex, Australorp of Barnevelder. Niet omdat dat de enige goede rassen zijn, maar omdat ze in veel gewone Nederlandse tuinen minder verrassingen geven dan uitersten aan beide kanten.

Kijk daarna waar je ze haalt en hoe de groep zich daar gedraagt

Als je eenmaal weet welk type ras past, kijk dan pas naar verkoper of opvang. Let daar op hoe de dieren staan bij voer, hoe ze reageren als iemand de ren in loopt en of de groep rustig oogt. Een rasnaam op papier zegt veel, maar gedrag op die plek zegt vaak nog meer.

Blijft een kip na aankoop ineens bol zitten, slecht eten of meerdere keren per dag stil in een hoek staan, schuif dat dan niet meteen op ras. Bij twijfel of zorgen over de gezondheid van je kip is het verstandig om je dierenarts te raadplegen.