Scharrelplekken maken: hoe hou je kippen bezig?

Stro en hooi: blijven lang interessant

Tarwestro is de favoriet van de meeste kippen. Ze kunnen er goed in graven zonder dat het te zwaar wordt. Leg het 15 centimeter dik en verstop er wat gebroken mais of zonnebloemzaad tussen. Hooi werkt ook, maar wordt sneller vochtig en begint dan te rotten.

Rogge- of haverstro heeft langere halmen waar kippen langer mee bezig zijn. Ze pakken de halmen op, schudden ermee en laten ze weer vallen. Dat is natuurlijk gedrag dat verveling tegengaat.

Bladeren: gratis en altijd beschikbaar

Gedroogde bladeren van esdoorn, berk of eik zijn perfect scharrelmateriaal. Kippen horen het geritsel en worden nieuwsgierig. Vermijd bladeren van laurier, taxus, rododendron of andere giftige planten. Die kunnen maagproblemen veroorzaken als kippen ervan eten.

Valt je op dat de kippen vooral 's ochtends in verse bladeren scharrelen? Dan maken ze optimaal gebruik van hun natuurlijke foerageerinstinct dat het sterkst is in de vroege uren.

Houtkrullen en mulch: langdurige interesse

Ongeverfde houtkrullen van zacht hout blijven weken interessant. Ze houden hun vorm ook als het regent, in tegenstelling tot papier of karton. Boomschorsschilfers zijn zwaarder, dus kippen moeten meer kracht gebruiken om ze te verplaatsen. Dat is extra verrijking.

• Populierenkrullen: licht en makkelijk te verplaatsen
• Dennenschors: blijft lang goed, prettige geur
• Gehakseld riet: goede drainage, blijft droog
• Kokosvezels: zacht en stofarm, maar duurder

Kies de juiste plek: beschut maar niet afgesloten

Leg je scharrelmateriaal tegen een muur, hek of onder een afdakje. Kippen voelen zich veiliger als hun rug beschermd is. Ze kunnen dan ontspannen scharrelen zonder constant om zich heen te kijken of er gevaar nadert.

Een typisch moment is de middag wanneer kippen normaal gesproken rust zoeken. Dan zie je ze graag naar beschutte plekken gaan waar ze kunnen scharrelen zonder in de felle zon te staan.

Stapel het materiaal strategisch op

Begin met een laag grove materialen zoals takjes of twijgjes. Daaroverheen komt het hoofdmateriaal zoals stro of bladeren, en bovenop verstop je wat lekkers. Kippen vinden het heerlijk om van boven naar beneden te werken door de lagen heen.

• Onderlaag: grove takjes of houtschilfers (5 cm)
• Middenlaag: stro, bladeren of houtkrullen (10 cm)
• Toplaag: fijn materiaal met verstopt voer (5 cm)
• Rand: enkele grotere takken om het materiaal bij elkaar te houden
• Omvang: minimaal 1 bij 1 meter voor kleine groep

Kleine hoeveelheden dagelijks voer

Strooi een handvol van hun gewone korrels door het scharrelmateriaal. Kippen moeten dan werken voor hun voer in plaats van dat ze het uit een bak kunnen pikken. Dit vertraagt het eten en voorkomt verveling. Let wel op de totale hoeveelheid voer per dag zodat ze niet te dik worden.

Begin met een paar korrels per vierkante meter scharrelmateriaal. Als je ziet dat ze snel alles vinden, kun je meer verstoppen. Te veel voer in één keer leidt tot gehaast eten in plaats van rustig foerageren.

Gedroogde insecten en wormen

Gedroogde meelwormen of soldatenvlieglarven zijn de jackpot voor kippen. Verstop er een paar tussen het materiaal en kijk hoe enthousiast ze gaan zoeken. Ze gebruiken hun snavel om precies te zoeken en hun poten om materiaal opzij te schoppen.

Een kip kan een halfuur bezig zijn met het vinden van een handvol gedroogde insecten in een scharrelhoek. Dat is veel langer dan wanneer je ze gewoon in een bakje geeft.

Wanneer moet je materiaal verversen?

Als het materiaal nat aanvoelt of muf ruikt, vervang het dan direct. Schimmel en rotte planten kunnen ademhalingsproblemen veroorzaken. Ook als je ziet dat kippen de scharrelhoek negeren, is het tijd voor vers materiaal of een andere plek.

Let op dit verschil: nat materiaal door regen is meestal nog wel bruikbaar als je het kunt laten drogen. Maar materiaal dat door grondvocht vochtig is geworden en begint te composteren moet weg. Net zoals bij het schoonmaken van het kippenhok geldt: voorkomen is beter dan genezen.

Verplaats scharrelplekken regelmatig

Elke drie weken een nieuwe plek kiezen houdt de kippen geïnteresseerd. Ze zijn nieuwsgierige dieren die verandering waarderen. Je kunt ook twee scharrelhoeken om de beurt gebruiken: als de ene uitgewerkt raakt, maak je de andere weer interessant.

Vaak begint het bij nieuwsgierigheid van één kip die de nieuwe plek ontdekt. De rest volgt dan snel, vooral als de eerste kip iets lekkers vindt. Zo profiteer je van hun natuurlijke groepsgedrag.

Te weinig diepte of te dunne laag

Een laagje van een paar centimeter stro raakt binnen een dag door elkaar gewoeld. Kippen hebben materiaal van minstens 10 centimeter diep nodig om echt te kunnen scharrelen. Anders is het meer symbolisch dan functioneel.

Soms valt het op dat kippen wel interesse tonen maar na een paar minuten weglopen. Dan is er waarschijnlijk te weinig materiaal om hun natuurlijke graafgedrag te bevredigen.

Verkeerde plek of te veel wind

Midden op een open vlak voelen kippen zich kwetsbaar. Ze willen scharrelen met hun kop omlaag, maar dat betekent dat ze minder goed op gevaar kunnen letten. Angstige kippen gebruiken scharrelplekken helemaal niet als ze zich onveilig voelen.

Wind blaast licht materiaal weg en maakt geluid waardoor kippen onrustig worden. Kies een luwte plek waar het materiaal blijft liggen en waar kippen rustig hun gang kunnen gaan.