Uitbroeden met een broedmachine: waar gaat het vaak mis?

Kuiken sterft vlak voor het uitkomen

Je ziet vaak dat kuikens al volledig ontwikkeld zijn, maar sterven tussen dag 19 en 21. Dit gebeurt meestal door te droge lucht in de laatste drie dagen. Het kuiken kan dan niet door het binnenmembraan breken dat rond de luchtzak zit.

Een ander teken is wanneer je piepgeluidjes hoort, maar het ei niet opengaat. Het kuiken probeert wel uit te komen, maar kan de harde schaal niet doorbreken. Verhoog de luchtvochtigheid naar 65-70% vanaf dag 18 om dit te voorkomen.

Verkeerde positie van het kuiken

Soms ligt het kuiken met zijn kop bij de verkeerde kant van het ei. Dit komt vaak door te veel trillingen of schokken tijdens de broedperiode. Het kuiken kan dan niet bij de luchtzak komen om zijn eerste ademhaling te nemen.

Een kuiken in de juiste positie heeft zijn kop onder zijn rechterfleugelb en wijst naar de stompe kant van het ei. Verstoring na dag 18 kan deze positionering nog verpesten, daarom is rust dan cruciaal.

Temperatuurschommelingen

Een broedmachine die niet constant 37,5°C houdt is de grootste boosdoener. Zelfs een afwijking van 0,5°C kan de ontwikkeling verstoren. Je merkt dit doordat kuikens te vroeg of te laat uitkomen, of helemaal niet.

• 36,5°C: kuikens komen 1-2 dagen te laat en zijn vaak zwak
• 38,5°C: kuikens komen te vroeg en zijn onderontwikkeld
• Wisselende temperatuur: ontwikkelingsafwijkingen en hoge sterfte
• Koude plekken: eieren die helemaal niet uitkomen

Verkeerde luchtvochtigheid per fase

De eerste 18 dagen moet de luchtvochtigheid rond de 60% blijven. Te hoog en de kuikens verdrinken, te laag en ze drogen uit. Vanaf dag 18 verhoog je naar 65-70% zodat de schaal zachter wordt voor het uitkomen.

Een veel gemaakte fout is de luchtvochtigheid na dag 18 niet aanpassen. Ook belangrijk is dat de natuurlijke legperiode van je hennen invloed heeft op de kwaliteit van de eieren die je gebruikt voor het uitbroeden.

Te weinig of onregelmatig keren

Eieren moeten minimaal 3 keer per dag gekeerd worden, bij voorkeur elke 8 uur. Vergeet je dit, dan plakt het kuiken vast aan de binnenkant van de schaal. Dit zie je vaak bij automatische keersystemen die defect raken.

Een handige check is om de eieren te markeren met een potlood: X op de ene kant, O op de andere. Zo zie je meteen of ze wel gekeerd zijn. Stop met keren vanaf dag 18 - het kuiken positioneert zich dan voor het uitkomen.

Verkeerde stand van de eieren

Leg eieren altijd met de stompe kant iets hoger dan de puntige kant. Een hoek van 45 graden is ideaal. Liggen ze helemaal plat, dan kan de luchtzak verschuiven en het kuiken de verkeerde kant op groeien.

• Maak een eierdoos met gaatjes voor de juiste hoek
• Controleer dagelijks of geen eieren omgevallen zijn
• Gebruik schuimblokjes om eieren op hun plek te houden
• Markeer de eieren zodat je de stand kunt controleren
• Vervang kapotte of gebarsten eieren meteen

Eieren doorblikken op dag 7

Na een week broeden kun je met een zaklamp door de eieren schijnen. Bevruchte eieren laten bloedvaatjes en een donkere vlek zien. Onbevruchte eieren blijven helder en moeten eruit.

Let op eieren met een losse luchtzak die beweegt als je het ei kantelt. Deze komen vrijwel nooit uit. Ook eieren met scheurtjes of bloedvlekken hebben weinig kans van slagen.

Leeftijd en opslag van broideieren

Gebruik alleen eieren die hoogstens 7 dagen oud zijn. Oudere eieren hebben een lagere uitkomstkans. Bewaar ze op 12-15°C met de stompe kant omhoog tot je begint met broeden.

Een belangrijke voorbereiding is zorgen dat je alles klaar hebt voor de kuikens zodra ze uitkomen. Pas uitgekomen kuikens hebben warmte en speciale kuikenvoer nodig binnen 24 uur.

Wanneer moet je helpen bij het uitkomen?

Wacht eerst 24 uur nadat je de eerste picktekens ziet. Veel kuikens hebben tijd nodig om hun dooierzak op te nemen. Te snel ingrijpen kan dodelijk zijn.

Help alleen als het kuiken na 48 uur nog niet verder is gekomen dan de eerste opening. Begin dan voorzichtig met kleine stukjes schaal wegbreken bij de luchtzak, niet bij het kuiken zelf.

Signalen dat een kuiken hulp nodig heeft

Je hoort piepgeluidjes maar ziet geen vooruitgang na een dag. Of je ziet dat het kuiken geprobeerd heeft te pikken, maar vastgeplakt zit aan membranen. Dit gebeurt vaak bij te droge lucht.

Belangrijk is ook te weten waarom hennen soms minder leggen, want stressfactoren bij de moederkip kunnen de kwaliteit van broideieren beïnvloeden. Een ontspannen hen legt betere eieren voor het uitbroeden.