Waarom slapen kippen niet op de zitstok?

Verkeerde hoogte maakt springen lastig

Een zitstok hoger dan 80 cm is voor de meeste hobbykippen te hoog om comfortabel op te vliegen. Zware rassen zoals Brahma's of Cochin's hebben al moeite bij 60 cm hoogte. Je ziet dit doordat kippen wel proberen te springen, maar halverwege opgeven en terugvallen.

Te lage zitstokken onder 20 cm voelen onveilig aan. Kippen hebben een instinct om hoog te slapen als bescherming tegen grondrovende dieren. Een zitstok die te dicht bij de grond hangt, activeert dit veiligheidsgevoel niet.

De ideale hoogte ligt tussen 30-60 cm vanaf de hokvloer. Voor dwergkippen mag dit 25-45 cm zijn, voor zware rassen 30-50 cm. Meet bij het inrichten van je kippenhok de afstand vanaf de plek waar kippen kunnen springen.

Te weinig ruimte zorgt voor conflict

Kippen hebben minimaal 20 cm zitstokruimte per dier nodig, maar in de praktijk is 25-30 cm comfortabeler. Bij minder ruimte ontstaan ruzies om de beste plek. Lagere kippen in de pikorde geven dan op en kiezen voor de grond.

Je herkent ruimtetekort doordat altijd dezelfde kippen op de grond slapen, terwijl anderen wel op de stok zitten. Vaak zijn dit jongere hennen of kippen die lager staan in de groepshiërarchie.

Gladde oppervlakken bieden geen houvast

Plastic buizen, metalen stangen of gelakte houten latten zijn te glad voor kippenklauwen. Kippen krijgen er geen grip op, vooral niet als hun poten vochtig zijn. Ze glijden weg en raken gefrustreerd.

Onbehandeld hout met een licht ruwe textuur werkt het beste. Dennenhout, eikenhout of berkenhout van 4-5 cm dikte geven voldoende grip zonder splinters. Rond hout is comfortabeler dan vierkant.

Verkeerde dikte veroorzaakt krampen

Te dunne stokken onder 3 cm zorgen ervoor dat kippen hun tenen niet goed kunnen spreiden. Hun poten verkrampen na een tijdje. Te dikke stokken boven 6 cm kunnen ze niet goed omklemmen, waardoor ze evenwichtsproblemen krijgen.

Een dikte van 4-5 cm is voor de meeste kippen perfect. Hun tenen kunnen de stok net omklemmen zonder te moeten rekken. Bij twijfel kun je verschillende diktes uitproberen en kijken waar je kippen de voorkeur aan geven.

• Dwergkippen: 3-4 cm diameter
• Gemiddelde hobbykippen: 4-5 cm diameter
• Zware rassen: 5-6 cm diameter
• Vorm: liever rond dan vierkant

Passen de afmetingen aan je kippen

Meet eerst de hoogte vanaf de grond tot je huidige zitstok. Als dit hoger is dan 60 cm, verlaag hem dan naar 40-50 cm. Probeer dit geleidelijk over een paar dagen, zodat kippen die wel al op de stok slapen niet in de war raken.

Controleer of er voldoende centimeters per kip beschikbaar zijn. Tel je kippen en vermenigvuldig met 25 cm. Dat is de minimum stoklengte die je nodig hebt. Een goed ingedeeld kippenhok heeft vaak meerdere zitstokken op verschillende hoogtes.

Maak opstapjes naar de zitstok

Plaats een lage opstap van 15-20 cm hoogte voor de zitstok. Dit kan een boomstronkje, bakstenen of een houten plankje zijn. Zware rassen hebben dit vooral nodig om zonder moeite omhoog te kunnen.

Zorg dat de opstap stevig staat en niet kan wegglijden. Kippen die een keer een nare val maken, onthouden dit lang en vermijden daarna de zitstok. Plaats de opstap ongeveer 30 cm voor de zitstok, zodat kippen ruimte hebben om op te springen.

• Opstap 15-20 cm hoog plaatsen
• 30 cm afstand tot de zitstok
• Stevige basis die niet kan verschuiven
• Ruw oppervlak voor grip
• Breed genoeg voor meerdere kippen tegelijk

Kippen moeten slaapgedrag leren

Kuikens die geen moederkip hebben gehad, leren niet automatisch op zitstokken te slapen. Ze imiteren normaal het gedrag van volwassen kippen. Broedmachine-kuikens missen deze ervaring en moeten het zelf ontdekken.

Begin met heel lage zitstokjes van 10-15 cm voor kuikens vanaf 6-8 weken. Verhoog dit geleidelijk naarmate ze groeien. Soms helpt het om een ervaren hen bij jonge kippen te plaatsen als voorbeeld.

Stress en veranderingen verstoren slaappatronen

Kippen die recent zijn verhuisd, nieuwe hokgenoten hebben gekregen of andere stress ervaren, keren soms terug naar grondslapen. Dit is tijdelijk gedrag dat meestal binnen een week verdwijnt als ze zich veilig voelen.

Ook plotselinge veranderingen aan de zitstok, zoals nieuwe materialen of andere plaatsing, kunnen ervoor zorgen dat kippen terugvallen op oude gewoontes. Geef ze een week de tijd om te wennen voordat je verdere aanpassingen maakt.

Let op of alle kippen het probleem hebben of slechts enkele. Als alleen lagere kippen in de pikorde op de grond slapen, kan sociale stress de oorzaak zijn. Een slimme indeling van je kippenren kan helpen om conflicten te verminderen.

Verhoogd risico op parasieten en infecties

Kippen die langdurig op de grond slapen, hebben meer contact met hun eigen uitwerpselen en vochtige hokmaterialen. Dit verhoogt het risico op worminfecties, bacteriële darmproblemen en voetproblemen door vocht.

De hokvloer bevat meer bacteriën en parasieten dan een schone zitstok. Vooral in de winter, wanneer kippen meer binnen zijn, stapelt dit risico zich op. Je ziet dit terug in dunnere ontlasting, verminderde eetlust of poten met blaren of zwellingen.

Onderkoeling en tocht

Grondslapen betekent meer warmteverlies, omdat de hokvloer meestal kouder is dan de lucht op zitstokoogte. Tocht die onder deuren door komt, treft kippen op de grond het eerst. Hun verenkleed raakt sneller vochtig van condensatie.

In de winter zie je dit gedrag vaak verergeren: kippen kruipen samen in hoeken om warm te blijven, maar raken hierdoor nog kouder door de stenen of betonnen hokwanden. Bij twijfel over de gezondheid van kippen die hardnekkig op de grond slapen, is het verstandig om contact op te nemen met je dierenarts.