Dagelijkse verzorging van kippen: wat moet je elke dag checken?

Water controleren en bijvullen

Begin altijd met water. Een volwassen kip drinkt 200-300 milliliter per dag, afhankelijk van het weer en of ze leggen. Leeg de bak volledig als het water troebel ruikt of groene aanslag heeft.

Controleer of alle kippen gemakkelijk bij het water kunnen. Te hoge bakken betekenen dat kleinere hennen moeite hebben met drinken. In de winter let je op bevriezing, in de zomer op algengroei door zonlicht.

Verse watersystemen gaan langer mee dan open bakken. Open water wordt sneller vies door mest, veren en voer. Als je meerdere kippen hebt, zet dan meerdere drinkplaatsen neer om gedrang te voorkomen.

Voer geven en portie schatten

Geef kippen 's ochtends hun hoofdmaalvlees. Een legkip eet ongeveer 120-150 gram pellets per dag. Strooi het voer niet op de grond, maar gebruik een schone voerbak om besmetting te voorkomen.

• Controleer of het voer droog en schoon ruikt - muf voer kan schimmel bevatten
• Let op of alle kippen naar het voer komen - achterblijvers zijn vaak ziek
• Kijk naar vraatgedrag - gezonde kippen pikken actief en maken geluid
• Ruim restanten op voor de avond om ongedierte te vermijden

Observeren zonder stress te veroorzaken

Kijk naar je kippen terwijl ze gewoon rondlopen. Gezonde kippen bewegen actief, houden hun kop omhoog en reageren op geluiden. Een kip die wegkruipt, stil blijft zitten of haar kop laat hangen verdient extra aandacht.

Veel beginnende houders denken dat ze elke kip moeten vasthouden voor een check. Dat is onnodig stress. Je ziet de meeste gezondheidsproblemen door rustig te observeren tijdens hun normale gedrag.

Signalen die je direct opvallen

Veranderingen in houding zijn meestal het eerste dat je ziet. Een kip die plotseling minder rechtop loopt, haar vleugels laat hangen of anders ademt, heeft mogelijk iets aan de hand. Als onderdeel van de dagelijkse observatie leer je snel wat normaal is voor jouw groep.

• Oogproblemen: tranende, gezwollen of dichtgeklede ogen
• Ademhalingsproblemen: hijgen zonder hitte, open snavel ademen
• Bewegingsproblemen: hinken, niet willen lopen, trillen
• Verenkleed: kale plekken, vieze veren rond de achterste, doffe kleur
• Gedragsveranderingen: agressie, agressie juist helemaal wegvallen

Beste tijdstippen voor eieren rapen

Raap eieren minstens één keer per dag, bij voorkeur 's ochtends tussen 10:00 en 12:00. De meeste hennen leggen namelijk in de voormiddag. In de zomer kun je beter twee keer rapen om te voorkomen dat eieren te warm worden.

Laat eieren niet dagenlang liggen. Oude eieren kunnen breken, beginnen te rotten of trekken hennen aan om ze op te eten. Broeds gedrag ontstaat vaak doordat er te veel eieren in het nest blijven liggen.

Nesten schoon en comfortabel houden

Check of de nesten schoon en droog zijn. Vervuilde nesten leiden tot vieze eieren en kunnen hennen ervan weerhouden om te leggen. Vervang nat of vuil nestmateriaal direct.

Een goed nest heeft een laag stro, hooi of houtkrullen van 3-5 centimeter diep. Te weinig materiaal zorgt voor gebroken eieren, te veel maakt het nest onaantrekkelijk. Juiste opslag van eieren begint al bij het rapen in schone nesten.

Alle kippen tellen voor het sluiten

Tel elke avond je kippen voordat je het hok sluit. Gezonde kippen gaan bij schemering automatisch naar binnen. Een kip die buiten blijft, is vaak ziek, gestrest of kan niet goed zien.

Soms verstopt een kip zich ergens anders om te slapen. Dit gebeurt bij nieuwe groepen, na schrik door een roofdier, of bij rangordeproblemen. Zoek altijd alle kippen op voordat je asluit - een kip die buiten blijft is kwetsbaar voor roofdieren.

Hok controleren en afsluiten

• Controleer of het hok nog intact is - geen gaten, losse planken of kapot gaas
• Sluit alle deuren en kleppen goed af - roofdieren zijn vindingrijk
• Check of zitstokken nog stevig vastzitten en op de juiste hoogte staan
• Ruim voerrestanten op om muizen en ratten te vermijden
• Zorg dat er voldoende ventilatie is, maar geen tocht

Bij slecht weer kijk je extra naar lekkages of plassen in het hok. Vocht en tocht zijn schadelijker voor kippen dan kou alleen. Als je aanpassingen voor de winter hebt gemaakt, controleer dan of deze nog goed werken.

Problemen die je kunt voorkomen

Veel nieuwe kippenhouders maken dezelfde fouten, vooral omdat ze te veel willen doen of juist belangrijke dingen vergeten. De meeste problemen ontstaan niet door grote incidenten, maar door kleine details die je elke dag overslaat.

• Water alleen bijvullen zonder de bak te legen - dit veroorzaakt bacteriegroei
• Teveel voer tegelijk geven - dit trekt ongedierte aan en wordt niet opgegeten
• Kippen niet tellen - zo mis je zieke of gewonde dieren
• Eieren dagenlang laten liggen - dit leidt tot broeds gedrag en kapotte eieren
• Altijd op hetzelfde tijdstip komen - kippen hebben routine nodig
• Te veel verschillende mensen laten verzorgen - dit veroorzaakt stress

Wanneer je extra alert moet zijn

Sommige situaties vragen om scherpere observatie dan normaal. Dit zijn geen noodsituaties, maar momenten waarop problemen sneller kunnen ontstaan. Na verstoringen duurt het soms weken voordat kippen weer volledig normaal gedrag tonen.

Let extra op bij wisseling van seizoenen, na het toevoegen van nieuwe kippen, tijdens extreme weersomstandigheden, na een schrikreactie door roofdieren, of wanneer één kip afwijkend gedrag vertoont. Vroege signalering voorkomt dat problemen uitgroeien tot serieuze situaties.