Teken bij honden: risico's, controle en verwijderen

Herkenning van teken bij honden

Teken zijn kleine parasietjes die zich voeden met bloed van dieren en mensen. Bij honden voel je ze vaak als kleine, harde bolletjes op de huid. Een teek die net vastgebeten is, is ongeveer zo groot als een maiskorrel, maar kan na het volzuigen zo groot worden als een erwt. Ze hebben een grijze tot donkerbruine kleur en voelen stevig aan.

Teken hechten zich vast met hun mondstukken diep in de huid van je hond. Ze blijven vaak dagenlang vastzitten om bloed te zuigen. Het is belangrijk om ze snel te vinden en te verwijderen, omdat ze in die tijd ziektes kunnen overdragen op je hond.

Favoriete plekken van teken op honden

Teken zoeken warme, vochtige plekken op het lichaam van je hond waar de huid dun is. Ze verstoppen zich vaak in de oksels, liezen, tussen de tenen, rond de oren en in de nek. Ook de buik en de binnenkant van de poten zijn populaire plekken.

Honden met een lange vacht kunnen teken ook dieper in de vacht hebben zitten. Het is daarom belangrijk om na elke boswandeling systematisch te controleren, vooral in het tekenseizoen van maart tot oktober.

Belangrijkste tekenziektes bij honden

De meest gevaarlijke tekenziekte voor honden in Nederland is babesiose, veroorzaakt door de bruine hondenteek. Deze ziekte vernietigt rode bloedcellen en kan binnen enkele dagen ernstige bloedarmoede, koorts en vermoeidheid veroorzaken. Zonder behandeling kan babesiose dodelijk zijn voor je hond.

Andere ziektes die teken kunnen overdragen zijn anaplasmose en de ziekte van Lyme. Deze komen minder vaak voor bij honden dan bij mensen, maar kunnen wel ernstige gewrichtsproblemen en chronische vermoeidheid veroorzaken. Zoals bij veel tekenziektes geldt: vroeg ingrijpen is cruciaal voor herstel.

Veelgemaakte fouten bij tekenbeten

Veel baasjes merken teken te laat op omdat ze niet regelmatig controleren na wandelingen. Andere fouten zijn het wegdraaien of knijpen van teken, waardoor de kop afbreekt en achterblijft. Ook het gebruik van olie, alcohol of lucifers is gevaarlijk en onnodig.

• Te laat controleren op teken na boswandelingen
• Teken wegdraaien in plaats van recht omhoog trekken
• Knijpen in het achterlijf van de teek
• Olie of alcohol op de teek smeren
• Symptomen van tekenziektes te lang negeren

Deze fouten kunnen ertoe leiden dat de teek longer vastblijft zitten of dat ziekteverwekkers sneller worden overgedragen. Een rustige, juiste aanpak voorkomt de meeste problemen.

Benodigdheden en voorbereiding

Gebruik altijd een speciale tekentang of tekenlasso in plaats van een gewoon pincet. Deze hulpmiddelen grijpen de teek dichter bij de huid vast, waardoor de kans kleiner is dat de kop afbreekt. Zorg ook voor ontsmettingsmiddel en een rustige omgeving waar je hond zich veilig voelt.

Houd je hond rustig vast of laat iemand anders helpen. Goede verlichting is belangrijk zodat je precies kunt zien waar de teek vastzit. Werk altijd rustig en gehaast om stress voor je hond te voorkomen.

Stap-voor-stap verwijdertechniek

• Pak de teek met de tekentang zo dicht mogelijk bij de huid vast
• Trek rustig en recht omhoog zonder te draaien of heen-en-weer te bewegen
• Houd de teek enkele seconden onder spanning tot hij loslaat
• Controleer of de hele teek inclusief kop is weggehaald
• Ontsmet de beetplek met ontsmettingsmiddel
• Noteer de datum en plek van de tekenbeet voor eventuele dierenartsbezoekan

Mocht de kop van de teek achterblijven, dan hoef je niet in paniek te raken. Het lichaam van je hond stoot dit meestal vanzelf uit. Wel is het verstandig om de plek extra in de gaten te houden en bij twijfel contact op te nemen met je dierenarts.

Dagelijkse controle en risicogebieden

De beste preventie is dagelijks je hond controleren op teken, vooral na wandelingen in bos, heide of hoog gras. Teken zijn het meest actief van maart tot oktober, maar kunnen ook in milde winters voorkomen. Besteed extra aandacht aan warme lichaamsplekken waar teken zich graag verstoppen.

Vermijd waar mogelijk dichte begroeiing en hoog gras tijdens piekperiodes. Veel wandelroutes bieden alternatieven zoals verharde paden of kort gemaaide velden waar het risico lager is.

Preventieve middelen en bescherming

Er bestaan verschillende middelen om teken af te weren of te doden. Tekenhalsbanden bevatten stoffen die teken afschrikken en enkele maanden werkzaam blijven. Spot-on behandelingen worden maandelijks in de nek gedruppeld en doden teken binnen 24-48 uur na contact.

Bespreek met je dierenarts welke methode het beste past bij jouw hond en jullie levensstijl. Sommige honden hebben een gevoelige huid en verdragen bepaalde middelen minder goed. Ook de frequentie waarmee je hond in risicogebieden komt, bepaalt welke aanpak het meest geschikt is.

Symptomen van tekenziektes herkennen

Houd je hond de eerste 1-3 weken na een tekenbeet extra goed in de gaten. Typische symptomen van tekenziektes zijn plotselinge vermoeidheid, koorts, verminderde eetlust en lustiger worden. Bij babesiose kunnen ook bleke tandvlees, donkere urine en zwakte optreden.

Sommige honden tonen slechts subtiele tekenen zoals minder enthousiasme voor wandelingen of langer slapen. Bij elk vermoeden van ziekteverschijnselen na een tekenbeet is het verstandig om contact op te nemen met je dierenarts.

Wanneer direct hulp zoeken

Ga direct naar de dierenarts als je hond binnen een week na een tekenbeet koorts krijgt, niet meer wil eten of plotseling heel lusteloos wordt. Ook bij ontstekingsverschijnselen rond de beetplek zoals zwelling, roodheid of pus is professionele hulp nodig.

Aarzel niet om bij twijfel te bellen, ook buiten kantooruren. Tekenziektes kunnen snel ernstig worden, maar zijn meestal goed te behandelen als ze vroeg ontdekt worden. Je dierenarts kan met een bloedonderzoek vaststellen of je hond een tekenziekte heeft opgelopen.