Hoe herken je een legpauze?
Een legpauze herken je doordat je kip plotseling stopt met eieren leggen, vaak gecombineerd met veranderend gedrag en rui. Het legnest blijft leeg, terwijl je kip wel gezond lijkt en normaal eet en drinkt. Deze pauzes zijn meestal seizoensgebonden of hormonaal bepaald.
📌 Belangrijk om te weten
- Het legnest blijft 5-7 dagen achter elkaar leeg bij een beginnende legpauze
- Rui gaat vaak gepaard met legpauzes van 4-8 weken
- Broedse hennen blijven 3 weken op het nest zitten zonder te leggen
- Winterlegpauzes beginnen meestal in november en eindigen in februari
- Stress-gerelateerde legpauzes duren meestal 1-3 weken na wegname van de stressor
Wanneer spreek je van een legpauze?
Het legnest blijft consequent leeg
Van een echte legpauze is sprake wanneer je kip minimaal 5-7 dagen achter elkaar geen eieren legt. Een enkele dag zonder ei is nog geen legpauze - dat kan gewoon toeval zijn of stress door weersomslag.
Let vooral op het patroon. Een kip die normaal om de dag legt en dan ineens een week niets produceert, zit waarschijnlijk in een legpauze. Bij jonge hennen kan dit patroon nog wat grilliger zijn.
Je kip gedraagt zich anders dan normaal
Tijdens een legpauze verandert het gedrag van je hen merkbaar. Ze bezoekt het legnest veel minder vaak, of helemaal niet meer. Sommige kippen worden rustiger en zoeken meer de schaduw op.
Ook het sociale gedrag kan veranderen. Een kip in legpauze mengt zich soms minder met de groep en zoekt een rustig plekje apart. Dit is volkomen normaal en geen reden tot zorg.
Herkenbare signalen van een beginnende legpauze
Veranderingen in de kam en lellen
De kam en lellen van een leggende hen zijn fel rood en stevig. Bij het begin van een legpauze worden deze geleidelijk bleker en slaffer. Dit proces duurt meestal 1-2 weken.
- Kam wordt lichter rood tot roze
- Lellen hangen minder strak en worden smaller
- De textuur wordt zachter en minder gezwollen
- Bij oudere hennen kan de kam bijna wit worden
Het gedrag rond het legnest wijzigt
Een kip in legpauze toont geen interesse meer in het legnest. Ze loopt er wel eens langs, maar gaat niet meer zitten of scharrelen in het nestmateriaal. Het typische 'zoeken naar de perfecte plek' gedrag verdwijnt volledig.
Sommige hennen gaan zelfs het legnest bewust uit de weg. Ze lijken te 'weten' dat ze toch geen ei gaan leggen en besparen hun energie.
Verschillende soorten legpauzes herkennen
Rui-gerelateerde legpauze
De meest herkenbare legpauze gaat samen met de rui. Legstop in de winter komt vaak voor wanneer kippen hun veren vernieuwen. Je ziet dan overal losse veren liggen en kale plekken ontstaan.
Deze legpauze kan 4-8 weken duren. Dat is volkomen normaal - de kip gebruikt alle energie voor het aanmaken van nieuwe veren. Tijdens deze periode eet je kip vaak meer dan normaal.
Broedse hennen stoppen abrupt met leggen
Een broedse hen stopt plotseling met leggen en blijft continu op het nest zitten. Ze komt alleen van het nest om te eten, drinken en een korte pauze te nemen. Dit herken je ook aan het boze geklok en het opzetten van veren wanneer je nadert.
- Blijft 20-22 uur per dag op het nest
- Maakt boze geluiden bij verstoring
- Trekt buikveren uit voor direct huidcontact
- Poept grote, stinkende hopen tijdens korte pauzes
- Gedrag houdt 21 dagen aan zonder eieren onder haar
Wat kun je verwachten tijdens een legpauze?
Duur van verschillende legpauzes
De duur hangt af van het type legpauze. Stress-gerelateerde pauzes zijn meestal het kortst - 1-3 weken nadat de stressor is weggenomen. Seizoensgebonden legpauzes duren het langst.
Een typische winterlegpauze begint eind oktober en kan doorlopen tot maart. Dat lijkt lang, maar is evolutionair gezien logisch - wilde kippen leggen ook niet tijdens koude, donkere maanden.
Lichamelijke veranderingen die je ziet
Naast de verandering in kam en lellen, merkt je vaak dat je kip iets afvalt. Dit is normaal - ze gebruikt minder energie voor eiproductie. Een gezonde kip blijft wel alert en actief, ook zonder te leggen.
Het verenkleed kan er iets doffer uitzien tijdens een legpauze. Bij kippen die plots minder eieren leggen zie je dit geleidelijker gebeuren dan bij een abrupte legstop.
Wanneer is een legpauze zorgwekkend?
Alarmsignalen die extra aandacht vragen
Een legpauze wordt zorgwekkend wanneer deze gepaard gaat met ziektesymptomen. Let op verminderde eetlust, lethargie, of veranderingen in de poep. Een gezonde kip in legpauze blijft wel normaal eten en drinken.
Ook duur speelt een rol. Als een legpauze langer dan 8-10 weken duurt zonder zichtbare oorzaak zoals rui, dan is het verstandig om contact op te nemen met een dierenarts.
Wanneer meerdere hennen tegelijk stoppen
Als meerdere kippen tegelijk stoppen met leggen, kan er een externe factor in het spel zijn. Denk aan plotselinge temperatuurwisselingen, veranderingen in de voeding, of verstoring van hun dagritme door bouwwerkzaamheden.
Controleer ook of er misschien afwijkende eieren zijn gelegd die je hebt gemist. Soms leggen hennen wel eieren, maar op andere plekken dan het legnest.
Wil je meer weten over eieren leggen en wat normaal is bij kippen?
Artikel samenvatting
Een legpauze herken je aan het wegblijven van eieren gedurende 5-7 dagen, vaak gecombineerd met een blekere kam en veranderd gedrag. Natuurlijke legpauzes door rui, broedsdrang of seizoenswisseling zijn volkomen normaal en kunnen 2-8 weken duren. Zorg voor goede voeding en rust, en grijp alleen in bij ziektesymptomen of abnormaal lange pauzes.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Een natuurlijke legpauze duurt meestal 2 tot 6 weken. Bij rui kan dit oplopen tot 8 weken. Legpauzes door stress of ziekte zijn vaak korter, maar vereisen wel aandacht voor de oorzaak.
Ja, legpauzes zijn volledig normaal. Kippen hebben natuurlijke periodes waarin ze niet leggen door rui, seizoenswisselingen of broedsdrang. Zolang je kip gezond lijkt, is er geen reden tot zorgen.
Maak je zorgen als een legpauze langer dan 8 weken duurt, gepaard gaat met ziektesymptomen zoals lethargie of gewichtsverlies, of als meerdere kippen tegelijk stoppen met leggen zonder duidelijke reden.
Natuurlijke legpauzes kun je niet voorkomen, maar wel beperken door stabiele lichtcondities, goede voeding en stressvrije omstandigheden. Kunstmatige verlichting in de winter kan helpen, maar geef kippen ook rust.
Blijf gewoon je normale verzorging geven. Zorg voor goede voeding, schoon water en een rustige omgeving. Forceer niets - je kip hervat het leggen vanzelf wanneer ze er klaar voor is.
Afsluiting
Een legpauze is een natuurlijk onderdeel van het leven van je kippen en meestal geen reden tot zorgen. Door de signalen te herkennen en je kip de rust en voeding te geven die ze nodig heeft, help je haar door deze periode heen. Let op de duur en eventuele ziektesymptomen, maar vertrouw erop dat je hen vanzelf weer zal beginnen met leggen wanneer haar lichaam er klaar voor is. Geduld is hierbij je beste vriend.