Wanneer begint een jonge hen met leggen?

Leeftijd verschilt per ras en lichaamsgewicht

Lichte rassen zoals Leghorns, Ancona's en New Hampshires beginnen meestal tussen 18-20 weken met leggen. Deze hennen bereiken sneller hun volwassen gewicht en hebben minder energie nodig voor hun lichaamsopbouw.

Zwaardere rassen zoals Brahma's, Cochins en Orpingtons starten vaak pas rond week 22-26. Hun lichaam heeft meer tijd nodig om volledig te ontwikkelen voordat de energievoorziening naar eierproductie kan gaan. Een Brahma hen van 20 weken is nog volop bezig met groeien.

Seizoen beïnvloedt het startmoment

Hennen die in het voorjaar volwassen worden, beginnen meestal sneller met leggen dan die in de herfst of winter. Dit komt door het toenemende daglicht dat de hormoonproductie stimuleert. Een hen die in maart 20 weken wordt, start vaak eerder dan een die in oktober dezelfde leeftijd bereikt.

Ook de temperatuur speelt mee. Bij koud weer gebruikt een hen meer energie voor warmte, waardoor minder energie beschikbaar is voor het ontwikkelen van het legapparaat. Dat verklaart waarom legstops in de winter voorkomen bij volwassen hennen.

Kam en lellen worden roder en groter

Het eerste zichtbare teken is vaak een duidelijk roder wordende kam en lellen. Deze kleurverandering gebeurt binnen enkele weken en is het gevolg van verhoogde hormoonactiviteit. Een roze kam wordt felrood, een kleine kam wordt voller.

• Kam voelt warmer aan dan voorheen
• Lellen hangen zwaarder en zijn zachter
• Kleur gaat van lichtroze naar diep rood
• Kam wordt steviger en rechtop

Interesse in legnesten en hok verkennen

Je ziet de hen vaker in of bij legnesten kijken, soms gaat ze erin zitten zonder een ei te leggen. Dit is oefengedrag. Ze verkent ook het hok en de omgeving alsof ze naar de beste plek zoekt. Soms hoor je zachte klokgeluiden tijdens dit verkennen.

Hurken als je haar aanraakt

Een duidelijk signaal is het hurken wanneer je de hen aanraakt of benadert. Ze zakt door haar poten, spreidt haar vleugels lichtjes en blijft stil staan. Dit is instinctief gedrag dat voorbereid op het dekken door een haan.

Ook zonder haan in de groep vertoont ze dit gedrag. Het toont dat haar hormoonhuishouding klaar is voor reproductie. Sommige hennen hurken al weken voordat ze hun eerste ei leggen.

Nestbouwgedrag en materiaal verzamelen

Legrijpe hennen beginnen vaak stro, bladeren of ander nestmateriaal te verzamelen en rond te dragen. Ze maken krabbende bewegingen in hoeken of rustige plekken alsof ze een nest willen maken. Dit gebeurt ook als er al goed ingerichte legnesten beschikbaar zijn.

Kleine eieren en onregelmatige vormen

De eerste eieren zijn meestal aanzienlijk kleiner dan normaal, soms niet groter dan een duivenei. Ze kunnen ook rare vormen hebben: langwerpig, rond of met een puntige top. Dit is volkomen normaal omdat het legapparaat nog moet wennen aan zijn nieuwe functie.

Na 3-6 weken worden de eieren meestal groter en krijgen ze een regelmatiger vorm. Bij vreemde vormen die aanhouden kan een check nuttig zijn, maar in het begin is dit geen reden voor zorgen.

Onregelmatige legritme in het begin

Begin niet te rekenen op een vast legritme in de eerste weken. Sommige hennen leggen dagelijks, andere om de dag of met pauzes van enkele dagen. Het kan 6-8 weken duren voordat ze in een stabiel patroon komen.

• Week 1-2: vaak onregelmatig, soms dagen geen ei
• Week 3-4: meer regelmaat, nog wel wisselend
• Week 5-8: stabiel ritme, afhankelijk van ras en seizoen
• Na 2 maanden: volwassen legpatroon bereikt
• Lichte rassen: vaak 5-6 eieren per week

Na 28 weken zonder signalen of eieren

Als een hen na 28 weken nog geen enkele teken van legrijpheid toont - geen rode kam, geen interesse in nesten, geen herkend gedrag - dan kan er iets aan de hand zijn. Dit geldt vooral als haar groepsgenoten van dezelfde leeftijd wel zijn begonnen.

Bij twijfel over de gezondheid van je hen is het verstandig om contact op te nemen met je dierenarts. Soms kan een infectie, parasiet of voedingstekort de ontwikkeling vertragen.

Signalen wel aanwezig maar geen eieren na 4 weken

Toont een hen wel alle tekenen van legrijpheid maar legt ze na 4 weken nog steeds geen ei, dan is ook dit een moment voor extra aandacht. Mogelijk zit er een obstructie in het legkanaal of heeft ze interne problemen die niet zichtbaar zijn.

Let extra op tekenen van ongemak: veel tijd doorbrengen in het nest zonder ei, persen zonder resultaat, of een gezwollen buik. Dit zijn signalen dat professionele hulp nodig kan zijn.