Te dikke kip: hoe help je haar weer fitter worden?

Voelen van de borstbeenrand geeft duidelijkheid

De beste manier om overgewicht vast te stellen is door de borstbeenrand te voelen. Pak je kip rustig vast en voel met je vingers langs het midden van de borst. Bij een gezonde kip voel je de scherpe rand van het borstbeen duidelijk.

Bij overgewicht ligt er een vetlaag over dit bot waardoor je de rand moeilijk of helemaal niet voelt. Soms voel je nog wel een afgeronde vorm, maar de scherpe kantjes zijn verdwenen onder het vet.

Ook de buik voelt zachter en dikker aan dan normaal. Bij het optillen merk je dat de kip zwaarder aanvoelt dan haar groepsgenoten van hetzelfde ras.

Gedragsveranderingen die je opvallen

Een dikke kip beweegt minder dan haar hokgenoten. Ze staat vaak als laatste op uit het nachthok en gaat als eerste weer naar binnen. Tijdens het scharrelen zoekt ze de schaduw op en gaat snel zitten.

Bij warm weer hijgt ze sneller dan andere kippen. Dit komt omdat het extra vet de warmteafgifte bemoeilijkt. Ook klimt ze minder vaak op verhogingen of zitstokken omdat dit meer inspanning kost.

De legproductie kan afnemen omdat overgewicht de hormonale balans verstoort. Dat zie je pas na langere tijd van overgewicht.

Portiegrootte bepalen en controleren

Begin met 80-90 gram legkorrels per dag, verdeeld over twee porties van ongeveer 40-45 gram. Dit is minder dan de standaard 100-120 gram voor een gezonde kip.

• Ochtendportie rond 8:00 uur
• Avondportie rond 16:00 uur
• Geen voer meer vrij beschikbaar laten staan
• Na 2 weken het gewicht controleren en bijstellen

Meet het voer af met een weegschaal of maatbeker. Een volle eetlepel legkorrels weegt ongeveer 15 gram, dus 6 lepels per dag is een goede startlijn.

Welke snacks moet je vermijden tijdens afvallen?

Stop volledig met calorierijke tussendoortjes. Maïs, zonnebloempitten, brood en crackers bevatten te veel energie voor een kip die moet afvallen. Ook granen zoals tarwe en haver zijn tijdelijk verboden.

Bij tussendoortjes voor kippen kun je beter kiezen voor groenten met veel water en vezels. Sla, spinazie, komkommer en wortelschijfjes zijn toegestaan in kleine hoeveelheden.

Beperk alle snacks tot maximaal 10% van de dagelijkse voeding. Voor een kip die 85 gram legkorrel krijgt betekent dit hooguit 8-9 gram groenten per dag.

Voer verstoppen en zoekgedrag stimuleren

Strooi de helft van het dagelijkse voer door het hok in plaats van het in de voerbak te doen. Dit zorgt ervoor dat je kip moet lopen en scharrelen om haar eten te vinden. Begin met grote stukken zodat het makkelijk vindbaar blijft.

• Strooi korrels tussen het strooisel
• Verstop voer onder omgekeerde plantenpotten
• Hang groenten op aan een touwtje
• Gebruik een voerpuzzel of pickblok
• Plaats meerdere kleine voerbakjes door het hok

Zorg ervoor dat voer en water niet naast elkaar staan. Door ze aan verschillende kanten van het hok te plaatsen moet je kip meer stappen maken.

Ruimte en verhogingen aanpassen

Een dikke kip heeft meer ruimte nodig dan een slanke. Zorg voor minimaal 4 vierkante meter per kip in de uitloop in plaats van de standaard 2-3 vierkante meter. Dit stimuleert beweging en voorkomt dat ze in een hoek blijft hangen.

Maak lage verhogingen waar ze gemakkelijk op kan klimmen. Begin met 20-30 cm hoge plankjes en verhoog dit geleidelijk als ze fitter wordt. Hiervoor kun je vrije uitloop overwegen als je tuin geschikt is.

Plaats schaduwen op verschillende plekken zodat ze moet lopen om van de ene koele plek naar de andere te gaan. Vermijd dat ze de hele dag op één plek kan blijven liggen.

Timeline van veranderingen die je opmerkt

Week 1-2: Je kip klaagt waarschijnlijk meer en bedelt om extra voer. Dit is normaal omdat ze gewend is aan grotere porties. Houd vol met de vastgestelde hoeveelheid.

Week 2-3: De eerste bewegingsverbetering wordt zichtbaar. Ze loopt iets vlotter en gaat eerder naar buiten. De borstbeenrand is nog niet voelbaar, maar ze hijgt minder snel.

Week 4-6: Nu voel je de eerste verbetering aan de borstbeenrand. Het vet wordt minder en de botrand wordt langzaam tastbaar. Ze klimt weer vaker op verhogingen.

Maand 2-4: De volledige verbetering wordt zichtbaar. De borstbeenrand is weer duidelijk voelbaar en ze beweegt normaal met de groep mee. De legproductie kan ook verbeteren.

Wanneer moet je de aanpak bijstellen?

Als je na 3 weken geen verbetering in beweging ziet, reduceer dan het voer naar 70-80 gram per dag. Sommige kippen hebben een tragere stofwisseling en hebben minder calorieën nodig.

Let op dat ze niet te snel afvalt. Gewichtsverlies van meer dan 10% in een maand is te veel. Bij twijfel over haar conditie is het verstandig contact op te nemen met je dierenarts.

Stop niet plotseling met het dieet als ze op gewicht is. Verhoog het voer geleidelijk weer naar 100-110 gram per dag en blijf de bewegingsstimulatie volhouden om terugval te voorkomen.

Te streng dieet en plotselinge veranderingen

Een veel voorkomende fout is het voer te drastisch verminderen. Van 120 gram naar 60 gram per dag is te extreem en veroorzaakt stress en honger. Reduceer stapsgewijs over een periode van een week.

Ook het volledig wegmenen van alle tussendoortjes in één keer kan problemen geven. Als je kip gewend is aan dagelijkse snacks, vervang deze dan eerst door gezondere alternatieven voordat je ze wegneemt.

Vermijd het uithongeren van je kip. Een hongerige kip wordt agressief en gaat meer verenpikken doen. Dit leidt tot stress in de hele groep.

Ongeduld en te snelle verwachtingen

Verwacht geen wondermiddel. Gezond gewichtsverlies bij kippen duurt 2-4 maanden afhankelijk van hoeveel overgewicht ze heeft. Te snelle resultaten forceren leidt tot gezondheidsproblemen.

• Niet elke week wegen, maar om de 2 weken controleren
• Niet paniek krijgen als ze de eerste weken chagrijnig is
• Niet opgeven als je na 3 weken nog geen verschil ziet
• Niet alle kippen tegelijk op dieet zetten als maar één dik is

Houd een logboek bij van haar gedrag, beweging en eetlust. Dit helpt je om kleine verbeteringen op te merken die anders gemist worden.