Wat mogen kippen eten (en wat beter niet)?

Kippenkorrel als hoofdvoer vormt 80% van het dieet

Een volwassen hen eet dagelijks tussen de 120 en 150 gram kippenkorrel. Dat komt neer op ongeveer twee tot drie handenvol, afhankelijk van het ras en het seizoen. Legkorrel bevat alle essentiële voedingsstoffen die je kip nodig heeft: eiwit, vetten, koolhydraten, vitaminen en mineralen in de juiste verhoudingen.

Kies voor korrelvoer boven meel of mix, omdat kippen bij meel vaak selectief eten en belangrijke voedingsstoffen links laten liggen. Jonge hennen tot 18 weken krijgen opfokvoer met meer eiwit (18-20%), volwassen leghennen krijgen legvoer met 16-18% eiwit.

Wat betekenen verschillende soorten kippenvoer in de praktijk

Kuikenvoer gebruik je vanaf dag één tot ongeveer 8 weken. Het bevat extra kleine korreltjes en 20-22% eiwit voor groei. Opfokvoer geef je van 8 tot 18 weken, met iets minder eiwit maar meer calcium dan kuikenvoer. Legvoer is geschikt vanaf de eerste eieren en bevat alle voedingsstoffen voor gezonde eiproductie.

Biologisch voer kost meer maar is vrij van pesticiden en kunstmatige toevoegingen. Goedkoper voer bevat soms meer vulstof zoals mais, waardoor kippen meer moeten eten om dezelfde voedingsstoffen binnen te krijgen.

Welke groenteresten zijn veilig voor kippen

Wortelpuntjes, slablaadjes, komkommerschillen en appelpulp zijn uitstekende restjes voor je kippen. Ze pikken ook graag de harde buitenste bladeren van kool, oude tomaten (zonder groene delen) en stukjes pompoen. Let erop dat groenteresten niet meer dan 20% van hun totale voedsel vormen.

• Wortelresten, radijsjes en bietenblad
• Overrijpe tomaten zonder steel en bladeren
• Komkommer- en courgetteresten
• Watermeloen- en meloenresten inclusief schil
• Oude sla en spinazie in kleine hoeveelheden

Fruit en gezonde snacks geven in de juiste portie

Kippen zijn dol op bessen, appeltjes en druiven, maar fruit bevat veel suiker. Geef daarom maximaal één handjevol fruit per dag voor een groep van vijf kippen. Appels kun je ophangen aan een touw als verrijking, druiven kun je door de ren strooien zodat ze moeten zoeken.

Gedroogde mais is populair maar bevat weinig voedingsstoffen en veel zetmeel. Gebruik het alleen als verwennerij, niet als voedzaam extraatje. Zonnebloempitten zijn voedzamer maar erg vetrijk - maximaal één theelepel per kip per week.

De meest gevaarlijke voedingsmiddelen voor kippen

Avocado bevat persin, een stof die dodelijk is voor vogels. Zelfs kleine hoeveelheden kunnen hartritmestoornissen en ademhalingsproblemen veroorzaken. Chocolade en koffie bevatten cafeïne en theobromine, die vergiftigingsverschijnselen geven zoals stuipen en hartproblemen.

• Avocado (pit, vruchtvlees en schil)
• Chocolade, cacao en koffie
• Ui, knoflook en prei in alle vormen
• Groene aardappelen en aardappelschillen
• Ruwe bonen en rauw vlees

Ui en knoflook beschadigen de rode bloedcellen van kippen en kunnen bloedarmoede veroorzaken. Dit geldt voor verse, gedroogde en gekookte vormen. Symptomen zijn zwakte, bleke kammen en verminderde eetlust.

Schimmelvoer herkennen en direct weggooien

Schimmelig voer is levensgevaarlijk door mycotoxinen. Je herkent schimmel aan witte, groene of zwarte vlokken, een muffige geur en klonterig voer. Gooi het hele zakje weg, ook als maar een klein deel beschimmeld is. Mycotoxinen verspreiden zich door het hele voer zonder zichtbaar te zijn.

Bewaar kippenvoer droog in een afgesloten container en gebruik het binnen drie maanden na opening. Check regelmatig op schimmel, vooral in vochtige periodes. Bij het instellen van je kippenruimte is goede voerbewaaring net zo belangrijk als het hok zelf.

Oesterschelpgrit voor leggende hennen bieden in aparte bak

Leggende hennen hebben extra calcium nodig voor stevige eierschalen. Bied oesterschelpgrit aan in een aparte voerbak, zodat je kippen zelf kunnen bepalen hoeveel ze nodig hebben. Hennen die veel leggen nemen automatisch meer calcium op dan hennen in legpauze.

Vermaal geen eierschalen als calciumvervanging. Dat vergroot het risico op bacteriën en kan tot eiereten leiden doordat kippen hun eigen eieren herkennen als voer. Oesterschelpgrit is veiliger en hygiënischer.

Insoluble grit: wanneer hebben kippen steentjes nodig

Kippen hebben kleine steentjes (insoluble grit) nodig in hun spiermaag om voer te vermalen. Kippen met vrije uitloop vinden meestal zelf genoeg kleine kiezeltjes. Kippen die alleen in een ren zitten hebben extra grit nodig, vooral als je veel hele granen of harde resten geeft.

Bied insoluble grit aan in een aparte bakje, net zoals calcium. Te veel grit kan verstopping veroorzaken, dus laat kippen zelf doseren. Eén bakje grit is genoeg voor meerdere maanden voor een kleine kippengroep.

Te veel tussendoortjes verstoren de voedingsbalans

Veel kippenhouders geven te veel lekkers en te weinig basisvoer. Kippen eten dan vol aan brood, groenteresten en mais, maar missen essentiële voedingsstoffen uit kippenkorrel. Voedingsgebreken kunnen verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals slechte eierschalen, verenprobleer en zwakte.

Stel als vuistregel: 80% kippenkorrel, 20% extras. Als je kippen hun korrel niet meer opeten, geef je waarschijnlijk te veel snacks. Verminder dan eerst de tussendoortjes voordat je het basisvoer verhoogt.

Voedselresten die misleidend lijken op goed voer

• Brood vult de maag maar bevat weinig voedingsstoffen
• Pasta en rijst zijn niet schadelijk maar voeding-arm
• Kaas is te zout en vet voor kippen
• Noten zijn te hard en kunnen verslikking veroorzaken
• Geconditioneerd voer bevat vaak te veel zout en kruiden

Deze voedselresten zijn niet direct giftig, maar verdringen wel het belangrijke basisvoer. Kippen worden er niet gezonder van en kunnen zelfs overgewicht krijgen van te veel brood en pasta. Geef ze hooguit één keer per week in kleine hoeveelheden.