Hoe herken je dat een hen bijna gaat leggen?
Hennen geven duidelijke signalen af voordat ze hun eerste ei leggen: kam en lellen worden felrood, ze gaan dieper door hun poten zakken en tonen nestzoekgedrag. Deze veranderingen beginnen meestal 1 tot 3 weken voor het eerste ei verschijnt.
📌 Belangrijk om te weten
- Rode kam en lellen verschijnen 1-2 weken voor het eerste ei
- Diepe buiging duurt 2-5 seconden bij aanraking
- Nestzoekgedrag begint 3-5 dagen van tevoren
- Bekken wordt wijder en voelbaar zachter
- Vroege ochtend (6-10 uur) is de meest voorkomende legtijd
Herkenbare situaties voordat je hen gaat leggen
- Je hen loopt onrustig rond het hok en onderzoekt alle hoekjes → ze zoekt een geschikte nestplek
- Haar kam en lellen zijn plotseling veel roder geworden → hormoonveranderingen zijn begonnen
- Ze buigt diep door als je haar aanraakt of benadert → lichaam bereidt zich voor op leggen
- Ze krabt veel in stro en materialen rond het hok → nestbouwinstinct is geactiveerd
- Haar bekken voelt zachter en wijder aan → ruimte wordt gemaakt voor het ei
- Ze blijft langer in het hok hangen dan gewoonlijk → zoekt rust en veilige plek
Waarom wordt haar kam plotseling zo rood?
De hormoonverandering die je ziet
Een felrode kam is het meest opvallende signaal dat je hen bijna gaat leggen. Tussen de 18 en 24 weken leeftijd schakelen haar hormonen om naar leggereedheid.
De kam gaat van bleekroze naar diep karmijnrood binnen een paar dagen. Ook de lellen onder haar bek volgen dit patroon. Het verschil is zo groot dat het lijkt alsof ze een andere kip is geworden.
Wanneer zie je deze verandering het beste
Controleer haar kam 's ochtends in natuurlijk licht. Binnen een week verandert een bleke roze kam naar een felrode kleur die niet meer weg gaat tot na het legseizoen.
Let op dit verschil bij jonge hennen die hun eerste legperiode ingaan. De rode kleur blijft behouden zolang ze actief eieren legt.
Hoe herken je het nestzoekgedrag?
Ze gaat in en uit het hok zonder duidelijke reden
Hennen beginnen 3 tot 5 dagen voor hun eerste ei actief naar een geschikte nestplek te zoeken. Je ziet dat ze het hok ingaat, even rondkijkt, en weer naar buiten loopt.
Dit herhaalgedrag gebeurt vooral 's ochtends tussen 8 en 11 uur. Ze lijkt te "testen" of de plek goed voelt en veilig genoeg is voor het leggen.
Ze krabt en scharrelt extra veel in strooisel
Het nestbouwinstinct zorgt ervoor dat ze actief begint te krabben in stro, zaagsel of ander bodemmateriaal. Ze pikt materialen op en laat ze weer vallen, alsof ze een nest aan het maken is.
- Krabben in hoekjes van het hok waar ze normaal niet komt
- Oppakken van stro en het weer laten vallen
- Ronddraaien in dezelfde plek alsof ze een kuil maakt
- Voorzichtig stappen, alsof ze bang is iets te verstoren
- Veel tijd doorbrengen in afgesloten, donkere plekken
Wat is die diepe buiging die ze maakt?
Lichaamshouding die je niet mist
Als je een legklare hen aanraakt of benadert, zakt ze plotseling door haar poten en maakt een diepe buiging naar voren. Haar vleugels spreiden licht en ze houdt deze houding 2 tot 5 seconden vast.
Dit is een natuurlijke reactie op hormoonveranderingen. Het gebeurt automatisch en is een duidelijk teken dat haar lichaam zich voorbereidt op het leggen.
Wanneer en hoe vaak gebeurt dit
De buigreflex treedt op vanaf ongeveer 5 dagen voor het eerste ei tot enkele weken na het begin van het leggen. Je ziet het het duidelijkst als je haar zacht op de rug aanraakt of van bovenaf benadert.
Let op tijdens de voorjaarsperiode wanneer veel hennen actief worden en hun legcyclus opstarten.
Andere lichamelijke veranderingen die opvallen
Het bekken wordt wijder en zachter
Voel voorzichtig tussen de bekkenbeenderen onder haar staart. Bij legrijpe hennen is de afstand tussen deze botjes ongeveer twee vingerbreedtes, terwijl het bij jonge hennen nog nauw en hard aanvoelt.
Deze verandering begint ongeveer 10 dagen voor het eerste ei en blijft zo zolang ze in de leg is. Het bekken moet ruimte maken voor het ei dat door het legkanaal passeert.
Gedragsveranderingen die je opmerkt
Legklare hennen worden vaak iets rustiger en zoeken meer de beschutting van het hok op. Ze eten wat meer maar bewegen minder actief rond dan gewoonlijk.
- Meer tijd doorbrengen in schaduwrijke plekken
- Iets langzamere bewegingen dan normaal
- Vroeger naar bed gaan in het hok
- Minder reactie op plotselinge geluiden
- Meer interesse in donkere, afgesloten hoekjes
Wat kun je doen om het leggen te ondersteunen?
Nestboxen gereed maken voor het eerste ei
Zorg dat er voldoende nestboxen beschikbaar zijn: één box per 4-5 hennen. Vul ze met schoon stro, hooi of houtkrullen zodat ze comfortabel en uitnodigend aanvoelen.
Plaats de nestboxen op een rustige, iets donkere plek ongeveer 50-60 cm van de grond. Hennen verkiezen een gevoel van veiligheid en privacy tijdens het leggen.
Voeding aanpassen voor leggende hennen
Schakel ongeveer een week voor het verwachte eerste ei over op legkorrel in plaats van opfokvoer. Legkorrel bevat extra calcium dat nodig is voor een stevige eierschaal.
Verstrek daarnaast oesterschelpen of kalkgrit apart in een bakje zodat hennen naar behoefte extra calcium kunnen opnemen.
- Legkorrel (16-18% eiwit) in plaats van opfokvoer
- Altijd vers water beschikbaar houden
- Oesterschelpen of kalkgrit in apart bakje
- Groenten en fruit beperken tot maximaal 10% van het rantsoen
- Voldoende ruimte rond voer- en drinkbakken
Ontdek alles over de verschillende levensfasen van kippen en hoe je ze het beste kunt ondersteunen.
Artikel samenvatting
Hennen geven duidelijke signalen af voordat ze hun eerste ei leggen: een felrode kam en lellen, diepe buiging bij aanraking, actief nestzoekgedrag en een wijder, zachter bekken. Deze veranderingen beginnen meestal 1 tot 3 weken voor het eerste ei en zijn het resultaat van hormoonveranderingen. Door nestboxen gereed te maken en over te schakelen op legkorrel kun je het legproces optimaal ondersteunen.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Meestal duurt het 1 tot 3 weken vanaf de eerste duidelijke signalen tot het eerste ei. De roodverkleuring van kam en lellen zie je vaak als eerste, gevolgd door het nestzoekgedrag een paar dagen voor het leggen begint.
Dit is een natuurlijke reactie op hormonen. De diepe buiging duurt 2 tot 5 seconden en gebeurt wanneer je de hen aanraakt of benadert. Het is een teken dat haar lichaam zich voorbereidt op het legproces.
Zorg dat legkorrel en vers water altijd beschikbaar zijn. Voeg eventueel wat extra calcium toe via oesterschelpen. Verhoog de porties niet drastisch, maar zorg dat de kwaliteit van het voer goed is.
Ja, lichte onrust en zoekgedrag naar een nest is heel normaal. Ze loopt vaak heen en weer, gaat in en uit het hok, en zoekt een geschikte plek. Dit gedrag houdt meestal een paar dagen aan.
Soms duurt het langer door stress, voedingsproblemen of ongeschikte nestruimten. Controleer of ze genoeg rust heeft, kwalitatief voer krijgt en toegang heeft tot donkere, rustige nestboxen.
Afsluiting
Het herkennen van signalen dat je hen bijna gaat leggen helpt je om goed voorbereid te zijn op deze belangrijke mijlpaal. Door aandacht te besteden aan de felrode kam, het nestzoekgedrag en de diepe buiging kun je precies inschatten wanneer het eerste ei eraan komt. Met de juiste voorbereiding van nestboxen en voeding zorg je ervoor dat je hen een vlotte start heeft in haar legperiode. Geniet van dit bijzondere moment in het leven van je kippen.