Waarom eten kippen hun eigen eieren en hoe voorkom je dit

Het eerste ei breekt en de nieuwsgierigheid wint

De meeste gevallen van eieren eten beginnen met een ongelukje. Een ei valt uit het nest, breekt tegen de rand van de nestrand, of een kip trapt er per ongeluk op. De geur en smaak van de eidooier trekt de aandacht van kippen.

Kippen zijn van nature nieuwsgierig naar alles wat beweegt, glimt of een interessante geur heeft. Eigeel en eiwit smaken zoet en eiwitrijk - precies wat een kip lekker vindt. Dat eerste proefje is vaak genoeg om de interesse te wekken.

Soms begint het doordat een kip per ongeluk op een ei pikt tijdens het verschikken in het nest. Een dun ei breekt sneller, waardoor de kip eerder in contact komt met de inhoud. Eenmaal geproefd, onthouden kippen deze ervaring goed.

Stress en verveling versterken het gedrag

Kippen die zich vervelen of gestrest voelen, gaan vaker experimenteren met hun omgeving. Te weinig ruimte in het hok, te weinig afleiding in de ren, of spanningen in de groep maken kippen onrustiger.

Een kip die lang in het nest zit wachten omdat andere kippen ook willen leggen, heeft meer tijd om met de eieren te experimenteren. Hetzelfde geldt voor kippen die zich bedreigd voelen door andere hennen of door een verstoring van de pikorde.

Ook plotselinge veranderingen kunnen stress veroorzaken: nieuwe kippen in de groep, een andere locatie van het hok, of wijzigingen in het dagelijkse ritme. Stress maakt kippen alerter en meer geneigd om nieuwe dingen uit te proberen.

Duidelijke sporen in het legnest

Het meest voor de hand liggende teken zijn gebroken eierschalen in het nest. Je vindt stukjes schaal met gele of witte resten erop. Soms zie je ook vegen eigeel op de bodem van het nest of aan de zijkanten.

• Gebroken eierschalen met gele dooierresten
• Witte plakkerige sporen van eiwit op het nestmateriaal
• Vegen eigeel op de rand of bodem van het legnest
• Minder intacte eieren dan je zou verwachten bij het rapen

Let op dat je niet verward raakt met gewone gebroken eieren door onhandigheid. Bij eieren eten zie je vaak dat de schaal opzettelijk is opengeprikt of dat er hapjes uit zijn genomen.

Gedragsveranderingen bij de kippen zelf

Soms zie je gele of witte resten op de snavel of de veren rond de kop van een kip. Dit is vooral opvallend bij kippen met lichte veren. De kip kan ook langer in het nest blijven zitten dan normaal, omdat ze bezig is met het ei.

Een kip die eieren eet, toont vaak meer interesse in de nesten van andere kippen. Ze gaat vaker kijken of er nieuwe eieren liggen, of probeert andere hennen weg te duwen van het nest.

Het gedrag verspreidt zich vaak snel door de groep. Andere kippen zien wat er gebeurt en imiteren het gedrag. Binnen een paar dagen kunnen meerdere kippen hetzelfde gaan doen.

Vaker eieren rapen en nesten verbeteren

De belangrijkste maatregel is vaker eieren rapen. Ga van één keer per dag naar twee of drie keer. Hoe minder tijd eieren in het nest liggen, hoe kleiner de kans dat ze worden opgegeten. Vroeg in de ochtend liggen de meeste eieren er al.

• Raap eieren 's ochtends vroeg, rond de middag en 's avonds
• Controleer of nesten donker en rustig genoeg zijn
• Vervang oud of vies nestmateriaal regelmatig
• Zorg dat nesten iets hellend zijn zodat eieren weggrollen
• Gebruik voldoende nestmateriaal voor zachte landing

Een goed ingericht nest helpt voorkomen dat eieren breken. Zorg voor voldoende zacht materiaal zoals stro of houtkrullen. Het nest moet groot genoeg zijn voor een kip om comfortabel te zitten, maar niet zo groot dat ze er kan rondlopen.

Afleiding en voeding aanpassen

Geef je kippen meer te doen om verveling tegen te gaan. Hang groenten op aan een touw, verstop wat voer in het stro, of geef ze een veilig tussendoortje om mee bezig te zijn. Zo zijn ze minder gefocust op de nesten.

Controleer of je kippen genoeg eiwitrijk voer krijgen. Een tekort aan eiwit kan ertoe leiden dat ze hun eigen eieren aantrekkelijker vinden. Standaard legvoer bevat meestal voldoende eiwit, maar tijdens de rui hebben kippen extra behoefte aan eiwitten.

Zorg ook dat er altijd schoon drinkwater beschikbaar is. Kippen die dorst hebben, zijn meer geneigd om vocht uit andere bronnen te zoeken, zoals eieren.

Nep-eieren gebruiken als leermiddel

Leg keramische of plastic eieren in de nesten. Kippen die proberen hierop te pikken, merken dat het niets oplevert. Dit kan helpen om het gedrag af te leren, maar alleen als je tegelijkertijd de echte eieren vaak genoeg rapt.

Sommige kippenhouders vullen lege eierschalen met mosterd of iets bitters en leggen deze terug in het nest. De onprettige smaak kan kippen afleren om eieren aan te raken. Let wel op dat je alleen veilige, natuurlijke stoffen gebruikt.

Een andere truc is het gebruik van donkere nesten of gordijntjes ervoor. Kippen eten minder vaak eieren die ze niet goed kunnen zien. Zorg wel dat er genoeg licht is voor jou om de eieren te vinden en rapen.

Groepsgedrag doorbreken en stress verminderen

Als je weet welke kip het gedrag is begonnen, kun je haar tijdelijk apart zetten. Een week in een aparte ruimte met een eigen nest kan genoeg zijn om het gedrag te doorbreken. Stress verminderen helpt ook bij het herstel van normale gedragingen.

Controleer of er genoeg nesten zijn voor het aantal kippen. De regel is één nest per vier tot vijf kippen. Te weinig nesten zorgt voor stress en wachttijden, waardoor kippen meer tijd hebben om met eieren te experimenteren.

Let op tekenen van ziekte of ongemak bij individuele kippen. Soms begint eieren eten omdat een kip niet lekker in haar vel zit en naar alternatieven zoekt voor haar normale voeding.

Signalen dat je sneller moet ingrijpen

Als meerdere kippen tegelijk het gedrag vertonen, moet je snel handelen. Het gedrag verspreidt zich door imitatie en kan binnen enkele dagen de hele groep besmetten. Vooral dominante hennen worden snel gekopieerd door andere groepsgenoten.

Een rode vlag is wanneer kippen actief op zoek gaan naar nesten van andere kippen om eieren te eten. Dit wijst op een sterke gewoontevorming die moeilijker te doorbreken is. Ook kippen die eieren blijven eten ondanks regelmatig rapen, hebben vaak professionele begeleiding nodig.

Let op of het gedrag gepaard gaat met andere veranderingen, zoals minder leggen, onrust in de groep, of verenpikken. Dit kan wijzen op diepere problemen met de leefomstandigheden of gezondheid van de kippen.

Wanneer helpen de standaard maatregelen niet

Als het gedrag na twee weken consequent toepassen van de bovenstaande maatregelen nog steeds voorkomt, ligt de oorzaak waarschijnlijk dieper. Mogelijk is er een medisch probleem, zoals een voedingstekort of een infectie die de eetlust verstoort.

Soms is de huisvesting fundamenteel niet geschikt. Te weinig ruimte, slechte ventilatie, of constante stress van buitenaf kunnen ervoor zorgen dat gedragsproblemen blijven terugkeren, ongeacht je inspanningen.

In hardnekkige gevallen kan het helpen om contact op te nemen met een ervaren kippenhouder of dierenarts die gespecialiseerd is in pluimvee. Zij kunnen specifieke adviezen geven die passen bij jouw situatie en groep kippen.