Wanneer begint een jonge hen met leggen?
Een jonge hen begint meestal tussen 18-24 weken met leggen. Herken de signalen: roder wordende kam, interesse voor legnesten en broederig gedrag. Lees hoe je dit proces kunt herkennen.
Lees meerEieren en leg bij kippen: van eerste ei tot winterstop, broedsheid en eierschalen
Eieren zijn voor veel mensen een belangrijk onderdeel van kippen houden, maar leggedrag is geen “aan/uit”-knop. Het wordt beïnvloed door ras, leeftijd, daglengte, stress, voeding, rui en gezondheid.
Op deze categoriepagina vind je overzichtelijk welke onderwerpen bij eieren & leg horen, plus de belangrijkste artikelen die je nu live kunt zetten.
📌 In dit thema leer je:
- Wanneer kippen beginnen met leggen en wat je kunt verwachten per ras en leeftijd.
- Waarom leg sterk kan schommelen (winter, rui, stress, pikorde, gezondheid).
- Hoe je eierschalen verbetert (kalk, grit, basisvoer, water, legnest-routine).
- Broedsheid herkennen en begeleiden (wel of niet kuikens, afremmen, stress beperken).
- Wat je doet bij afwijkingen (windeieren, dunne schaal, eierpik/ei eten).
Diercategorie
Kippen
Focus
Leggedrag & eikwaliteit
Type pagina
Categorie-overzicht
Thema
Eieren & leg
⚠️ Spoed of snel hulp: wanneer moet je direct schakelen?
Problemen rondom leggen kunnen snel ernstig worden. Schakel bij twijfel liever eerder in, zeker bij vermoeden van legnood.
- Persen, waggelen, pijnreactie, sloom en niet op stok willen (vermoeden legnood).
- Opgezette buik, benauwdheid, snelle achteruitgang of niet eten/drinken.
- Veel bloed bij cloaca, aanhoudend prolaps (uitstulping) of ernstige zwakte.
- Herhaald “windei”, zeer dunne schaal of plotselinge stop in leggen gecombineerd met sloomheid.
Artikelen over eieren & leg (overzicht)
Alle artikelen over eieren en leg bij elkaar, in zes blokken: wanneer en hoeveel kippen leggen, waarom leg terugloopt, de kwaliteit van het ei, gedrag rond het legnest, eieren bewaren en eten, en broeden met kuikens.
Toont stap voor stap meer artikelen zonder een nieuwe pagina te openen.
Eieren krijgen is management: rust, dagritme, voeding en een goed legnest
Leg is een biologisch proces dat energie kost. Een hen legt niet “zomaar” elke dag: daglengte, temperatuur, rui, stress en voeding sturen allemaal mee. Door rust, voorspelbaarheid en de juiste voeding (met voldoende calcium en grit) zorg je voor stabiele leg en betere eikwaliteit.
Veel legproblemen hangen samen met voeding (tekorten, te veel snacks, te weinig calcium), huisvesting (veilig legnest, hygiëne, ventilatie) en gezondheid (parasieten, ziekte, legnood). Gedrag en stressfactoren vind je bij gedrag.
Wanneer begint leg en wat is normaal?
De meeste hennen beginnen op jonge leeftijd met leggen, maar het moment verschilt per ras, seizoen en omstandigheden. In de eerste weken zijn kleinere eieren en soms “windeieren” (zonder harde schaal) niet ongewoon. Structurele afwijkingen of sloomheid zijn wél reden om verder te kijken.
Waarom leggen kippen minder of stoppen ze?
- Winterstop / daglengte: kortere dagen verminderen leg.
- Rui: veren wisselen kost energie, leg daalt vaak tijdelijk.
- Stress: roofdierstress, rangorde, verhuizen of te weinig schuilplekken.
- Voeding/water: tekorten, te weinig eiwit/energie of beperkte wateropname.
- Gezondheid: parasieten, infecties, pijn of legproblemen.
Eierschaal verbeteren: praktische stappen
Een sterke schaal vraagt om voldoende calcium én de mogelijkheid om calcium goed te benutten. Geef een compleet basisvoer, bied altijd vers water aan, en zorg dat kippen grit (voor vertering) en een calciumbron (bijv. oesterschelpen) kunnen opnemen. Een schoon, rustig legnest voorkomt kapotte eieren en stress.
Wanneer begint de leg en wat is normaal?
Voor de start van de leg zijn er wanneer een kip begint met leggen en wanneer een jonge hen begint. Dat de eerste weken onregelmatig verlopen is normaal, zoals waarom jonge hennen nog onregelmatig leggen uitlegt.
Over het tempo daarna gaan hoe vaak een kip normaal legt en het weekgemiddelde. Wil je weten of jouw groep binnen de marge valt, dan is wanneer de legproductie afwijkt het artikel om naast je eigen tellingen te leggen. Leeftijd speelt daarin sterk mee, zie hoe leeftijd de eierproductie beïnvloedt.
Minder eieren: seizoen, stress of iets anders
Terugloop in de leg heeft zelden één oorzaak. Voor het seizoenseffect zijn er wanneer kippen minder leggen, de legstop in de winter en hoeveel licht kippen nodig hebben. Een tijdelijke onderbreking herken je met hoe je een legpauze herkent.
Blijft het achter, kijk dan bij minder eieren dan verwacht, ineens minder leggen en kippen die bijna niet leggen. Spanning en verandering zijn veelvoorkomende oorzaken, zie minder leggen bij stress en stoppen na een verhuizing. Schuift alleen het tijdstip op, dan verklaart later op de dag leggen dat vaak. Wil je een ras dat consequent legt, dan zet de leghorn de voor- en nadelen op een rij.
De kwaliteit van het ei
Een zwakke schaal is het meest voorkomende kwaliteitsprobleem. Voor de achtergrond is er dunne eierschaal: oorzaken en oplossingen, en voor het acute geval ineens zachte eieren. Blijft het formaat achter, zie dan waarom een kip kleine eieren legt.
Voor afwijkingen aan of in het ei zijn er bloedvlekjes en rare eieren en verschillende eierkleuren. Komen eieren vaak vuil of gebroken uit het nest, dan ligt de oorzaak meestal in de inrichting: waarom eieren vies of kapot worden.
Gedrag rond het legnest
Het legnest bepaalt veel. Leggen kippen op de verkeerde plek, zie waarom kippen in een ander nest leggen. Slapen ze erin, dan geeft dat hygiëneproblemen: waarom kippen in legnesten slapen. En gaat er iets structureel mis, dan is eieren opeten een gewoonte die je het beste vroeg doorbreekt.
Eieren rapen, bewaren en eten
Begin bij hygiënisch rapen en bewaren en bij de vraag die daar altijd op volgt: moet je eieren wassen. Voor de houdbaarheid zijn er hoe lang verse eieren goed blijven en wanneer je een ei niet meer kunt eten. En de klassieke misvatting wordt rechtgezet in kun je eieren eten zonder haan.
Broeden en kuikens
Wil je kuikens, dan begint het bij een haan: haan erbij of niet en een bevrucht ei herkennen. Wordt een kip broeds, dan is de keuze beschreven in laten zitten of doorbreken.
Broed je met een machine, lees dan hoeveel eieren je tegelijk kunt uitbroeden, waar het bij een broedmachine misgaat, temperatuur en luchtvochtigheid en wanneer je eieren keert. Wat er intussen gebeurt staat in het broedproces per dag, en gaat het mis, dan helpt waarom eieren niet uitkomen. Zijn de kuikens er zonder moederkip, dan is opfok zonder moederkip het vervolg.
Veelgestelde vragen over eieren en leg
Nee. Hennen leggen eieren zonder haan; die eieren zijn dan niet bevrucht. Een haan is alleen nodig als je kuikens wilt uitbroeden uit bevruchte eieren.
Leg wordt sterk beïnvloed door daglengte. Bij korte dagen schakelt het lichaam deels over op onderhoud (warm blijven) in plaats van produceren. Ook rui en lagere activiteit spelen vaak mee.
Een windei is een ei zonder harde kalkschaal (vaak met alleen een vlies). Dit kan bij jonge hennen of bij tijdelijke ontregeling voorkomen. Herhaling of sloomheid kan wijzen op een probleem met voeding, stress of gezondheid.
Geef compleet legvoer, bied altijd vers water aan, en zet grit en een calciumbron (zoals oesterschelpen) vrij ter beschikking. Verminder stress en zorg voor een goed legnest met schoon nestmateriaal.
Broedsheid is natuurlijk gedrag, maar kan lastig zijn als je geen kuikens wilt. Een broedse kip eet en drinkt soms minder, en kan stress krijgen. Dan is begeleiden of afremmen (diervriendelijk) belangrijk.
Dat verschilt per ras, seizoen en omstandigheden; legrassen beginnen doorgaans eerder dan zware of siertypes. De eerste eieren zijn vaak klein en onregelmatig. Zie wanneer een kip begint met leggen.
Vooral bij korte dagen, tijdens de rui en in periodes van hitte of stress. Ook leeftijd speelt mee: oudere hennen leggen minder en onregelmatiger. Het complete beeld staat in wanneer kippen minder leggen.
Controleer eerst of er onbeperkt grit en een calciumbron beschikbaar is en of het basisvoer compleet is. Let ook op warmte, stress en leeftijd. Blijft het terugkomen, kijk dan bij dunne eierschaal: oorzaken en oplossingen.
Wil je meer eieren en sterkere schalen? Start met de basis: legnest-rust, goed voer en calcium + grit. Daarna kijk je naar stressfactoren, rui en seizoensinvloed.