Hoeveel voer heeft een kip precies nodig per dag?
Een volwassen legkip heeft gemiddeld 120 tot 140 gram legkorrel per dag nodig. Dit varieert per ras, seizoen en legstatus: zware kippen zoals Brahma's eten tot 160 gram, dwergkippen volstaan met 60 tot 80 gram. In de winter stijgt de behoefte met ongeveer 20% doordat kippen extra energie verbranden voor lichaamsverwarming — onderzoek van Wageningen Universiteit toont aan dat de energiebehoefte per graad temperatuursdaling met circa 1,8% toeneemt. In dit artikel vind je een concrete voertabel per gewicht, de 30%-graanregel die veel houders overtreden, en praktische richtlijnen voor voerbakruimte.
📌 Belangrijk om te weten
- Volwassen legkip: 120–140 gram legkorrel per dag
- Winterperiode: 20% meer voer — energiebehoefte stijgt 1,8% per graad temperatuursdaling
- Graan maximaal 30% van het dagrantsoen — meer verstoort de vitamine- en mineralenbalans
- Voerbakruimte: minimaal 15 cm per kip — minder geeft concurrentie en ondervoeding bij lager gerangschikte dieren
- Water: 250–500 ml per dag, meer bij warm weer of tijdens leg
Herkenbare situaties met voer en hoeveelheden
- Voerbak staat nog vol bij zonsondergang: je geeft waarschijnlijk te veel, of de kippen zijn ziek of gestrest
- Kippen pikken na het eten nog steeds hongerig rond: de portie was te klein of het voer is van slechte kwaliteit
- Kip voelt zwaarder aan bij het optillen: mogelijk overvoeding — controleer of je niet meer dan 140 gram per dag geeft
- In december eten kippen plotseling veel meer: normaal, ze hebben tot 20% extra voer nodig voor warmte-opwekking
- Leggende hen laat voer liggen na warme dag: bij temperaturen boven 25°C eten kippen 10 tot 15% minder
- Haan heeft blauwe kam terwijl hij verder actief is: mogelijk eiwitvergiftiging door te veel legkorrels — hanen hebben andere voerbehoeften dan hennen
Voertabel: hoeveel gram per ras en legstatus?
De tabel hieronder geeft een directe richtlijn per ras en situatie. Gebruik het lichaamsgewicht als uitgangspunt als je jouw ras er niet in vindt: reken circa 45 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag als basisrichtlijn voor een leggende hen.
| Ras / type | Gewicht | Legt per dag | Legt niet per dag | Winter +20% |
|---|---|---|---|---|
| Dwergkip / Kriel | 0,8–1,2 kg | 60–80 g | 50–65 g | 70–95 g |
| Leghorn | 1,8–2,2 kg | 110–120 g | 90–105 g | 130–145 g |
| Welsumer | 2,0–2,5 kg | 120–130 g | 100–115 g | 145–155 g |
| Rhode Island Red | 2,5–3,0 kg | 135–145 g | 110–125 g | 160–175 g |
| Barnevelder | 2,5–3,0 kg | 135–145 g | 110–125 g | 160–175 g |
| New Hampshire | 2,3–2,8 kg | 125–135 g | 105–120 g | 150–160 g |
| Orpington | 3,0–4,0 kg | 145–160 g | 120–140 g | 175–190 g |
| Brahma | 4,0–5,5 kg | 155–175 g | 130–155 g | 185–210 g |
| Cochin | 3,5–5,0 kg | 150–170 g | 125–150 g | 180–205 g |
Hoe gebruik je deze tabel
Weet je het gewicht van je kip niet? Weeg haar eenmalig door haar in een zak of emmer te houden op een keukenweegschaal. Gebruik daarna de tabel als startpunt en observeer twee weken: is de voerbak 's avonds leeg maar niet volledig uitgelikt, dan zit je goed. Altijd wat over? Verlaag met 10 gram. Altijd leeg vóór de middag? Verhoog met 10 gram.
We selecteren producten op basis van praktische eigenschappen. Via sommige links ontvangen we een kleine commissie — zonder extra kosten voor jou.
De 30%-graanregel: de meest gemaakte voerfout
🌾 Maximaal 30% van het dagrantsoen mag uit graan bestaan
Graan (maïs, tarwe, gierst, zaadmengsels) bevat geen toegevoegde vitaminen en mineralen. Als je meer dan 30% van de dagelijkse hoeveelheid uit graan geeft, verdringt dat de legkorrel die je kip wél alle voedingsstoffen levert. Het resultaat: een kip die genoeg calorieën binnenkrijgt maar toch tekortkomt in vitaminen, mineralen en eiwitten.
Concreet voor een kip van 130 gram per dag: maximaal 39 gram mag uit graan of zaadmix bestaan. De overige 91 gram moet legkorrel zijn.
Dit is de meest voorkomende voerfout bij hobbykippenhouders: de kippen reageren enthousiast op graan, dus geven houders steeds meer — zonder te beseffen dat ze daarmee de voedingsbalans verstoren.
Wat telt als graan en wat niet?
Graan en zaadmengsels tellen mee voor de 30%-grens: maïs, tarwe, gierst, zonnebloempitjes, hennepzaad en kant-en-klare graanmengsels. Groente- en fruitresten, meelwormen en grit tellen niet mee als graan maar hebben wel invloed op de totale voerhoeveelheid. Legkorrel, meel en pellets zijn het basisvoer dat de overige 70% vormt. Lees meer over de juiste samenstelling per legfase in het artikel over kippenvoer kiezen: wat past bij leg, rui en rust.
Voerhoeveelheden per leeftijd en type
Kuikens 0 tot 8 weken: gecontroleerde groei met kuikenvoer
Jonge kuikens beginnen met 20 tot 30 gram kuikenvoer per dag in de eerste twee weken. Ze eten constant kleine beetjes, ongeveer elke 20 tot 30 minuten overdag. Na week 3 nemen ze geleidelijk meer: 40 tot 50 gram per dag tot week 6, oplopend naar 60 tot 80 gram per dag in week 6 tot 8.
Kuikens mogen altijd voer beschikbaar hebben — beperkt voeren in deze fase vertraagt de groei. Zorg wel voor voldoende voerbakruimte: ook bij kuikens geldt minimaal 5 cm per dier om concurrentie te voorkomen. Meer over voeding voor kuikens in verschillende levensfases helpt bij het bepalen van de juiste overstap naar volwassen voer.
Jonge hennen 8 tot 18 weken: overgang naar opfokvoer
Tijdens deze groeispurt hebben jonge hennen 50 tot 100 gram opfokvoer per dag nodig. Het eiwitpercentage ligt lager dan kuikenvoer (16 tot 18%), maar het volume neemt flink toe. Rond week 16 zie je dat hennen langer bij de voerbak blijven en systematischer eten — dit wijst op naderende leg-rijpheid.
Let op: geef jonge hennen geen legkorrel vóór week 18. Legkorrel bevat extra calcium voor schaalvorming, maar te vroeg extra calcium kan de nieren van jonge hennen belasten. De overgang naar volwassen gedrag gaat vaak samen met een verandering in eetpatroon.
Volwassen kippen: afgestemde hoeveelheden per situatie
Leggende hennen krijgen 120 tot 140 gram legkorrel per dag
Een leggende hen heeft de meeste energie nodig. Ze eet meestal 's ochtends vroeg een grote hap (40 tot 50 gram) en verdeelt de rest over de dag. Het legproces kost ongeveer 10 tot 15 gram extra voer per ei. Vaak begint een kip extra veel te eten 2 tot 3 dagen vóór ze een ei legt — haar lichaam bereidt zich voor op de energievraag.
Niet-leggende hennen volstaan met 100 tot 120 gram per dag
Hennen die niet leggen hebben minder energiebehoefte. Dit geldt voor oudere hennen na hun productieve periode, hennen tijdens de rui en hennen die broeds zijn geweest. Niet-leggende hennen worden sneller dik als je ze dezelfde portie geeft als leggers. Controleer het gewicht door de kip voorzichtig op te tillen — je voelt vrij snel of ze zwaarder wordt. Overgewicht bij kippen aanpakken vraagt om aangepaste porties en meer beweging.
Hanen: minder legkorrel, meer graan
Hanen hebben andere voerbehoeften dan leghennen. Ze hebben geen calcium nodig voor schaalvorming en verbranden legkorrel anders. Een te hoog eiwitgehalte door te veel legkorrel kan bij hanen leiden tot eiwitvergiftiging, waarbij een blauwe of paarse kam een van de eerste signalen is.
Let op bij hanen
Geef hanen bij voorkeur een apart voermengsel of beperk legkorrel tot maximaal 50% van hun rantsoen, aangevuld met graan. Kleinere rassen zoals Serama zijn extra gevoelig voor eiwitvergiftiging. Een blauwe kam bij een verder actieve haan is een signaal om het voer direct aan te passen.
Seizoensinvloeden op voerverbruik
Winter betekent 20% meer voer voor lichaamsverwarming
Vanaf temperaturen onder 10°C hebben kippen merkbaar meer voer nodig. Onderzoek van Wageningen Universiteit toont aan dat de energiebehoefte met circa 1,8% toeneemt per graad temperatuursdaling. Bij een verschil van 10 graden betekent dit al 18% meer energieverbruik. Een kip die normaal 130 gram eet, gaat naar 150 tot 160 gram per dag in de winter.
Je ziet dit het duidelijkst op koude ochtenden: kippen storten zich direct op de voerbak en eten in korte tijd grote hoeveelheden. Ze slaan letterlijk brandstof op voor de dag. Winterzorg voor kippen gaat verder dan alleen voer en omvat ook aanpassingen aan het hok.
Zomer en hitte verlagen de eetlust met 10 tot 15%
Bij temperaturen boven 25°C eten kippen duidelijk minder. Een kip die normaal 130 gram neemt, eet dan 110 tot 120 gram. Ze compenseren dit door meer te drinken: van 250 ml naar 400 tot 500 ml water per dag. Slim is om op hete dagen vroeg in de ochtend en laat in de avond te voeren, wanneer het koeler is.
Praktisch voerbakbeheer: tijden, ruimte en signalen
Minimaal 15 cm voerbakruimte per kip
Een vuistregel die veel houders niet kennen: reken minimaal 15 cm voerbakruimte per volwassen kip. Bij een voerbak van 60 cm kunnen dus maximaal 4 kippen tegelijk eten. Te weinig ruimte zorgt voor concurrentie, stress en structurele ondervoeding bij lager gerangschikte dieren — die komen simpelweg niet bij het voer.
Zet bij twijfel een extra voerbak neer. Twee kleinere voerbakken verdeeld over de ren werken beter dan één grote centraal geplaatste bak. Dit geldt zeker bij een groep met duidelijke pikorde-problemen. Meer over dit onderwerp lees je in het artikel over pikorde bij kippen en wat je eraan kunt doen.
Eenmaal of tweemaal per dag voeren
De meeste houders voeren 1 tot 2 keer per dag. Eenmaal daags ('s ochtends) werkt goed als kippen toegang hebben tot uitloop waar ze kunnen scharrelen. Tweemaal daags voorkomt dat kippen te hongerig worden en onderling concurreren. Bij tweemaal voeren geef je 60% van de dagportie 's ochtends en 40% in de middag — circa 80 gram 's ochtends en 50 gram 's middags voor een standaard legkip.
Signalen dat de portionering klopt of niet klopt
- Voerbak tegen zonsondergang leeg maar niet uitgelikt: teken van goede portionering
- Voer ligt er nog na 2 uur: mogelijk te veel of voer van slechte kwaliteit
- Kippen vechten om voer: te weinig voerbakruimte of te kleine porties
- Voerbak hele dag vol houden: risico op voedselverderf en ongelijkmatige opname
- Water altijd beschikbaar: verhindert uitdroging en bevordert vertering
Een ervaren houder ziet aan het gedrag of de portie klopt. Dagelijkse observatie van kippen helpt om subtiele signalen op te vangen voordat er problemen ontstaan.
Via deze link ontvangen we een kleine commissie — zonder extra kosten voor jou.
Veelgemaakte fouten met voerhoeveelheden
Overvoeding leidt tot luie, dikke kippen die slecht leggen
Te veel voer is een veelvoorkomend probleem. Kippen die constant voer beschikbaar hebben, eten vaak 180 tot 200 gram per dag in plaats van de benodigde 130 gram. Ze worden lui, bewegen minder en leggen minder eieren. Herken je dit aan kippen die traag opstaan, veel zitten en een bolle buik hebben. Ook hun kammen worden vaak bleker omdat de eierproductie stagneert.
Ondervoeding ontstaat vaak per ongeluk bij grote groepen
Bij veel kippen is het moeilijk om te zien of elke kip voldoende eten krijgt. Dominante kippen eten eerst en minder assertieve kippen krijgen te weinig. Een kip die chronisch te weinig eet, weegt minder en voelt scherper aan bij het optillen. Extra voerplekken of gescheiden voeren lost dit op — en onthoud: minimaal 15 cm voerbakruimte per kip.
Te veel graan naast legkorrel
Graan geeft een enthousiaste reactie bij kippen, waardoor houders steeds meer gaan geven. Maar zodra graan meer dan 30% van het rantsoen uitmaakt, verdringt het de legkorrel die alle essentiële voedingsstoffen levert. Het gevolg is een kip die kalorisch gezien genoeg eet maar toch tekortkomt in vitaminen, mineralen en eiwitten — zichtbaar aan dunnere eierschalen, verminderde leg en een matterend verenkleed.
Wil je meer leren over gezonde voeding en verzorging voor je kippen?
Artikel samenvatting
Volwassen kippen hebben 120 tot 140 gram legkorrel per dag nodig, waarbij leggende hennen iets meer eten dan niet-leggende. In de winter stijgt dit met circa 20% door de hogere energiebehoefte — de energiebehoefte neemt toe met 1,8% per graad temperatuursdaling. Graan mag maximaal 30% van het dagrantsoen uitmaken; meer verdringt de essentiële voedingsstoffen uit legkorrel. Reken minimaal 15 cm voerbakruimte per kip om concurrentie en ondervoeding bij lager gerangschikte dieren te voorkomen. Hanen zijn gevoeliger voor eiwitvergiftiging door te veel legkorrel — een blauwe kam is een vroeg signaal. Overvoeding en ondervoeding zijn beide herkenbaar aan gedrag en lichaamsconditie.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Een volwassen legkip eet gemiddeld 120 tot 140 gram legkorrel per dag. Dit varieert per ras en gewicht: zware rassen zoals Brahma's eten tot 175 gram, dwergkippen volstaan met 60 tot 80 gram. Gebruik de voertabel in dit artikel om de richtlijn voor jouw ras op te zoeken.
Kippen eten meer in de winter (energiebehoefte stijgt 1,8% per graad temperatuursdaling) en tijdens de leg. Ze eten minder bij warm weer, stress, ziekte of tijdens de rui. Kleine dagelijkse schommelingen zijn normaal; aanhoudende veranderingen zijn een signaal om nader te bekijken.
Maximaal 30% van het dagrantsoen mag uit graan bestaan. Graan bevat geen toegevoegde vitaminen en mineralen. Meer dan 30% verdringt de legkorrel die alle essentiële voedingsstoffen levert. Voor een kip van 130 gram per dag betekent dit: maximaal 39 gram graan en minstens 91 gram legkorrel.
Reken minimaal 15 cm voerbakruimte per volwassen kip. Bij een voerbak van 60 cm kunnen dus maximaal 4 kippen tegelijk eten. Te weinig ruimte leidt tot concurrentie en structurele ondervoeding bij lager gerangschikte dieren. Twee kleinere voerbakken verdeeld over de ren werken beter dan één grote centraal geplaatste bak.
Een volwassen kip drinkt 250 tot 500 ml water per dag, afhankelijk van de temperatuur en of ze legt. Bij warm weer loopt dit op tot 750 ml. Leggende hennen hebben meer water nodig dan niet-leggende. Zorg altijd voor schoon, vers water — kippen die te weinig drinken eten ook minder en leggen slechter.
Niet als hoofdvoer. Legkorrel bevat extra calcium en een hoog eiwitgehalte dat voor hennen bedoeld is. Te veel legkorrel kan bij hanen leiden tot eiwitvergiftiging, herkenbaar aan een blauwe of paarse kam. Geef hanen bij voorkeur een apart voermengsel of beperk legkorrel tot maximaal 50% van hun rantsoen, aangevuld met graan.
Afsluiting
De juiste voerhoeveelheid bepalen vraagt om observatie en aanpassing aan de omstandigheden. Begin met de voertabel als startpunt, houd de 30%-graanregel aan en zorg voor minimaal 15 cm voerbakruimte per kip. Let op de signalen van je kippen: een lege voerbak bij zonsondergang, tevreden gedrag en stabiel gewicht zijn de beste indicatoren dat je op de goede weg zit.